و الفقر ، و كلمة العدل في الرّضا و السخط .
يا عليّ لارضاع بعد فطام ، و لا يتم بعد احتلام .
يا عليّ سر سنتين برّ والديك ، و سر سنة صل رحمك ، سر ميلا عد مريضا ، سر ميلين شيّع جنازة ، سر ثلاثة أميال أجب دعوة ، سر أربعة أميال زرأخا في اللّه ، سر خمسة أميال أغث الملهوف ، سر ستّة أميال انصر المظلوم ، و عليك بالاستغفار .
يا عليّ للمؤمن ثلاث علامات : الصلاة ، و الزكاة ، و الصيام ، و للمتكلّف ثلاث علامات : يتملّق إذا حضر ، و يغتاب إذا غاب ، و يشمت بالمصيبة ، و للظالم ثلاث علامات : يقهر من دونه بالغلبة ، و من فوقه بالمعصية ، و يظاهر الظلمة ، و
شرح
دارايى و ندارى ، سخن حق و عادلانه در حال خوشنودى و خشم .
يا على ! پس از اتمام دوران شيرخوارگى رضاعى نيست ، و پس از احتلام دوران يتيمى بسر رسد « 1 » .
يا على ! دو سال « 2 » راه برو و به پدر و مادرت نيكى كن ، و يك سال راه برو و صلهء رحم كن ، يك ميل برو و بيمارى را عيادت كن ، دو ميل برو و جنازهاى را تشييع كن ، سه ميل برو و دعوتى را اجابت كن ، چهار ميل برو برادر دينى را در راه خدا ديدار كن ، پنج ميل برو و به فرياد درماندهاى برس ، شش ميل برو و ستمديدهاى را يارى كن و بر تو باد به استغفار .
يا على ! مؤمن سه نشانه دارد : نماز ، زكات ، روزه ، و متكلّف ( كسى كه به دروغ ادّعاى علم و ايمان دارد ) نيز سه نشانه دارد : در حضور چاپلوسى كند ، و در غياب و پشت سر بدگويى ، و هنگام رسيدن مصيبت شماتت كند . و ستمگر سه نشانه دارد : به زيردستان زور گويد ، و از ما فوق خود نافرمانى كند ، و از ستمگران پشتيبانى نمايد ، و شخص رياكار سه نشانه دارد : در حضور مردم در
هامش
( 1 ) - اين هر دو از احكام فقه اسلامى است كه كودك شيرخوار پس از دوران شيرخوارگى ( يعنى دو سال كامل ) اگر از زنى شير خورد محكوم به احكام رضاع نيست ، و يتيم اگر محتلم شد ديگر حكم يتيم ندارد ، چون احتلام يكى از نشانههاى بلوغ است .
( 2 ) - منظور از تعبير به دو سال و يك سال و دو ميل و يك ميل و . . . اهميّت اين كارها و اعمال نيك است كه اهميت نيكى به پدر و مادر از همه بيشتر ، و پس از آن صلهء رحم و همچنين موارد ديگر .