كلّ شىء من الدّنيا سماعه أعظم من عيانه ، و كلّ شىء من الآخرة عيانه أعظم من سماعه . فليكفكم من العيان السّماع ، و من الغيب الخبر . و اعلموا أنّ ما نقص من الدّنيا و زاد في الآخرة خير ممّا نقص من الآخرة و زاد في الدّنيا ، فكم من منقوص رابح و مزيد خاسر ! إنّ الّذى أمرتم به أوسع من الّذى نهيتم عنه . و ما أحلّ لكم أكثر ممّا حرّم عليكم . فذروا ما قلّ لما كثر ، و ما ضاق لما اتّسع . قد تكفّل لكم بالرّزق و أمرتم بالعمل ، فلا يكوننّ المضمون لكم طلبه أولى بكم من المفروض عليكم عمله ، مع أنّه و اللّه لقد اعترض الشّكّ ، و دخل اليقين ، حتّى كأنّ الّذي ضمن لكم قد فرض عليكم ، و كأنّ الّذي قد فرض عليكم قد وضع عنكم ، فبادروا العمل ، و خافوا بغتة الأجل ، فإنّه لا يرجى من رجعة العمر ما يرجى من رجعة الرّزق . ما فات اليوم من الرّزق رجى غدا زيادته ، و ما فات أمس من العمر لم يرج اليوم
شرح
پاداش آن ، همه چيز دنيا شنيدنش بزرگتر است از ديدنش ، ولى همه چيز آخرت ديدنش از شنيدنش بزرگتر خواهد بود . پس مىبايست شنيدن از ديدن و خبر از پنهانيها شما را كفايت كند ، آگاه باشيد آنچه از دنياى شما كم شود و به آخرتتان افزوده گردد بهتر از آن است كه از آخرتتان كم و به دنيايتان افزوده شود ، چهبسا كم شدنهايى كه سود به همراه دارد ، و چه افزايشهايى كه خسران و زيان به دنبال مىآورد ، دامنه آنچه به آن مأمور شدهايد گستردهتر است تا آنچه از آن منع گرديدهايد ، آنچه بر شما حلال شده بيشتر است از آنچه حرام گرديده ، پس كم را بخاطر زياد ترك گوييد ، و آنچه محدودتر است بخاطر آنچه گستردهتر است رها كنيد ! روزىهايتان را ضمانت كرده و شما را به كار امر فرمود ، پس نبايد در طلب آنچه تضمين شده است نسبت به آنچه بر شما واجب است بيشتر كوشش كنيد ، با اينكه به خدا سوگند آنچنان نادانى و شك و يقين بههم آميخته كه گويى آنچه تضمين شده بر شما فرض است و آنچه واجب گرديده از شما برداشته شده ، پس به عمل مبادرت ورزيد و از فرارسيدن ناگهانى مرگ بترسيد زيرا آنچه از « روزى » از دست رفته اميد بازگشت آن هست ، اما آنچه از عمر گذشته اميد بازگشت آن نمىرود ، آنچه امروز از بهره دنيا كم شده ممكن است فردا اضافه گردد ولى آنچه