جعلنا اللّه و ايّاكم ممّن لا يقصر به عن طاعة اللّه رغبة أو تحلّ به بعد الموت نقمة ، فانّما نحن له و به ، ثمّ أقبل على الحسن عليه السّلام فقال :
يا بنى ضربة مكان ضربة و لا تأثم . « 1 »
وصية أخرى
18 - و فى كتاب تحف العقول : و قال عليه السّلام : اوصيكم بتقوى اللّه فإنّها غبطة للطّالب الرّاجى ، و ثقة للهارب اللّاجى ، استشعروا التّقوى شعارا باطنا ، و اذكروا اللّه ذكرا خالصا تحيوا به أفضل الحياة ، و تسلكوا به طرق النّجاة ، و انظروا إلى الدّنيا نظر الزّاهد المفارق ، فإنّها تزيل الثّاوي السّاكن . و تفجع المترف الامن ، لا يرجى منها ما ولى فأدبر ، و لا يدرى ما هو آت منها فيستنظر ، وصل الرّخاء منها بالبلاء ، و البقاء منها إلى الفناء ، سرورها مشوب بالحزن ، و البقاء منها إلى الضّعف و الوهن . « 2 »
شرح
مقرّر سازد كه از اطاعت خدا روى به ديگر سوى نكند ، و پس از مرگ در زبونى و شكنجه نيفتد ، همانا ما از آن خداييم و به او پايندهايم .
سپس رو به حسن عليه السّلام كرد و فرمود : پسر جانم ، يك ضربت به جاى يك ضربت ، مبادا گناه ورزى .
وصيت به تقوا و زهد در دنيا
18 - و در كتاب تحف العقول آمده كه آن حضرت مردم را وصيت كرده فرمود : سفارش مىكنم شما را به تقواى الهى كه براستى تقوا آرزوى جوياى حق و اميددار بدان است ، و تكيهگاه مطمئنّى است براى گريزان پناهجو ، تقوا را شعار درون خويش كنيد ، و خدا را خالصانه ياد كنيد تا از بهترين زندگى بهره گيريد ، و راه نجات را بدان بهپيماييد ، به دنيا بنگريد همانند نگريستن پارسايى كه از دنيا كناره گرفته ، كه شيوهء دنيا ( بىوفايى و ) بركندن و نابود كردن كسى است كه بدان دل بسته و آن را وطن خويش گرفته ، و داغدار كردن كسانى است كه در خوشيهاى دنيا غوطهور گشته و بدان اطمينان يافتهاند ، آنچه از مال دنيا كه از دست رفته و پشت كرده اميدى به بازگشتش نيست ، و آنچه آمدنى است آمدنش معلوم نيست كه چشم براهش باشيم ، فراخى زندگيش به بلاء پيوند خورده ، و بقاء آن به فنا و نابودى ، شادمانيش آميخته به اندوه ، و ماندنش به ناتوانى و سستى .هامش
( 1 ) - اصول الكافى باب الاشارة و النص على الحسن بن على عليهما السّلام .
( 2 ) - تحف العقول ، ص 202 .