سرور ، كلّ هذا يكون عند الموت ، و عنده يكون بيقين قال اللّه تعالى :
« الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
.
و يقول :
« الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ ما كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ » .
يا عباد اللّه إنّ الموت ليس منه فوت فاحذروه قبل وقوعه و أعدّوا له عدّته فإنّكم طرد الموت ، إن أقمتم له أخذكم ، و إن فررتم منه أدرككم ، و هو ألزم لكم من ظلّكم ، الموت معقود بنواصيكم ، و الدّنيا تطوي خلفكم ، فأكثروا ذكر الموت عند ما
شرح
هر خوشى از او رخت بربندد ، همهء اينها در هنگام مرگ خواهد بود . و بهطور يقين در آن هنگام خواهد بود ، خداى تعالى فرمايد :
« آنان كه فرشتگان در حال پاكسيرتى جانشان بگيرند و به آنها گويند : سلام بر شما داخل بهشت شويد به پاداش اعمالى كه مىكردهايد » « 1 » و نيز فرمايد :
« آنها كه فرشتگان جانشان بگيرند درحالىكه به خويش ستم كردهاند آنها سر تسليم فرود آرند و گويند ما كار بدى انجام نداديم ( ولى نه چنان است ) بلكه خداوند براستى از اعمالى كه مىكردهايد ، آگاهست ، پس داخل درهاى دوزخ شويد و جاودانه در آن باشيد كه جايگاه متكبّران چه بد جايگاهى است » « 2 » .
اى بندگان خدا براستى كه از مرگ گريزى نيست ، پس از آن برحذر باشيد پيش از آمدنش و توشهء آن را تهيّه كنيد كه شما پسماندهء مرگ هستيد كه اگر در برابرش بهايستيد شما را فراگيرد ، و اگر از او بگريزيد شما را دريابد ، و مرگ از سايهء شما با شما همراهتر است ، مرگ به پيشانىهاى شما گره خورده و بسته است ، و دنيا پشت سر شما درهم پيچد ، پس بسيار ياد مرگ كنيد در آن هنگامى كه نفس شما به خاطر شهوات و خواستههاى خود دربارهء مرگ با شما به ستيزه برخيزد و شما را به سوى خود بخواند .
هامش
( 1 ) - سورهء نحل ، آيهء 32 .
( 2 ) - سورهء نحل ، آيهء 28 .