در فضيلت مسواك نمودن
نقل از « اسرار الصلاة » مرحوم حاجى ميرزا جواد آقاى ملكى تبريزى :
وارد شده در فضيلت مسواك ، اخبار بسيارى براى تبرّك به بعضى اشاره مىكنيم : از جمله خبر مشهور از ابى جعفر عليه السّلام از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله كه : اگر مشقت نداشت بر امّت من امر مىنمودم به مسواك ، براى هر نمازى . « 1 » و از جمله آنچه در « خصال » است رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : در مسواك ده خصلت است : دهان را پاك مىكند ، موجب خشنودى خداست ، دندانها را سفيد مىكند ، خرابى بن دندانها و زردى آن را مىبرد ، بلغم را كم مىكند ، اشتهاى طعام مىآورد ، حسنات را دو مقابل مىكند ، دو ركعت نماز با مسواك محبوبتر است نزد خدا از هفتاد ركعت بدون مسواك « 2 » . آن مرحوم ، طاب ثراه ، مىفرمايد : مستحب است كه مسواك با چوب اراك باشد ؛ اگر يافت نشد و تحصيلش مشقت داشت با چوب ديگرى حتى با انگشت ابهام و سبحه . و از لوازم است كه بندگان آنچه در مسأله مسواك و امثال آن از آداب جزئيه كه فضل و تأكيد و ثوابهاى جزيله دربارهء آن از معصومين عليهم السّلام وارد شده استبعاد نكنند گرچه به عقلشان بعيد مىنمايد ، بلكه لازم است فكر نمايد در حكمتهاى آن تا به نور فكر زايل شود از او شكها . مثلا در مسأله مسواك ملاحظه نمايد اين فضيلت بزرگ را اگر استبعاد نمود عقل او كه براى اين عمل جزيى چگونه اين مقدار فضيلت باشد ؟ اين حكم را از اول نظر ، با عقل خود قبول نكند بلكه جولان دهد فكر خود را در فهميدن حكمتهاى اين امر جزيى و فايدههايى آن . وقتى كه با دقت ، نظر نمود خواهد فهميد كه مسواك سبب است براى دفع فساد دماغ كه مركب عقل انسان است . وقتى دماغ اختلال پيدا كرد ، عقل اختلال پيدا مىكند . وقتى زياد فكر كرد ، خواهد فهميد كه مسواك سبب بقاى دندانهاست و دندانها در تحليل غذا دخل عظيم دارد ، آن غذايى كه قوام بدن با اوست آن بدنى كه حيات انسان و طول عمرش با اوست . آن عمرى كه با او به درجات عاليه مىرسد . و نيز وقتى كه به دقت نظر نمود ، خواهد فهميد حسن و قبح عمل به زيادى و كمى آن نيست بلكه به پاكيزگى و دقت است .
اگر تصديق اين مطلب را مىخواهى نظر نما به خدام سلاطين ، با افراد لشگرى كه كارشان مقابله با دشمن است و گاهى هم منجر به قتل و هلاكت مىشود و اجرت او چيز
هامش
( 1 ) . « مستدرك الوسائل » 1 / 365 .
( 2 ) . « الخصال » 2 / 449 .