جان كندن است . « 1 »
و در كتاب خصال و جامع الاخبار روايت است از آن حضرت كه : بنده در وسعت است تا به چهل برسد و چون چهل ساله شد ، وحى مىفرمايد خداوند عزّ و جلّ به ملائكه كه بر او سخت بگيريد و قليل و كثير و صغير و كبير عمل او را بر او بنويسيد .
و نيز در خصال از امام باقر عليه السّلام روايت شده كه : هرگاه سن به چهل رسيد ، به او مىگويند :
« خذ حذرك فإنّك غير معذور فاعمل لما امامك من الهول ودع عنك فضول القول « 2 » يعنى ؛ به طريق احتياط برو ، ديگر عذرى ندارى . عمل كن براى پيش آمدهاى ترسناك و زياده گويى را ترك نما » .
و از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه : خداوند اكرام مىفرمايد چهل ساله را و حيا مىكند از هشتاد ساله . « 3 »
و در « انوار نعمانيّه » روايت است كه : « من بلغ أربعين سنة و لم يغلب خيره على شرّه فليتجّهز إلى النّار ؛ « 4 » يعنى ؛ كسىكه چهل ساله شده و خوبى او بر بدى او غلبه نكرد ، پس مهيّاى رفتن در آتش باشد » .
پس سزاوار است كه عاقل از هنگام تكليف خصوصا در چهل سالگى ، پيوسته مراقب و مواظب باشد و خود را از محرمات حفظ كند قولا و فعلا و يك قدم از حدود شرع خارج نشود و در انتظار فرا رسيدن مرگ باشد و يقين كند كه عن قريب بلا اختيار او را مىبرند .
بازار تجارت
فى « ارشاد الديلمى » قال على بن الحسين عليهما السّلام : العقل دليل الخير و الهوى مركب المعاصي و الفقه وعاء العمل و الدّنيا سوق الآخرة و النّفس تاجرة و اللّيل و النّهار رأس المال و المكسب الجنّة و الخسران النّار هذا و اللّه تجارة الّتي لا تبور و البضاعة الّتي لا تخسر . « 5 »
خلاصه فرمايش آن بزرگوار : براى تاجر چند چيز لازم است : اول بازار و بازار آن دنياست و سرمايه آن شب و روز است و نفس انسان تاجر است . بهشت سود آن و جهنم خسارت آن است و دلّال آن عقل است كه العقل دليل الخير .
هامش
( 1 ) . خصال شيخ صدوق 2 / 545 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . كبريت احمر 140 و خصال شيخ صدوق 545 .
( 4 ) . انوار نعمانيه 4 / 71 .
( 5 ) . ارشاد القلوب .