فرمايش امام صادق عليه السّلام در نهى از شنيدن آواز زنان مغنّيه
و فى الخبر عن ابى جعفر الطوسى فى كتاب « تهذيب الاخبار » : قال كنت عند أبى عبد اللّه عليه السّلام قال له رجل : بأبى و أمّى ، إنّى أدخل كنيفا ولى جيران و عندهم جوار يتغنّين و يضربن بالعود فربّما أطلعت الجلوس استماعا منّى لهنّ .
فقال عليه السّلام : لا تفعل . فقال الرجل : و اللّه ما هو شىء آتيه برجلى إنّما هو سماع أسمعه بأذنى .
فقال عليه السّلام له انت أما سمعت اللّه يقول :
« إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا ؟ !
« 1 » قال : بلى و اللّه فكأنّى لم أسمع هذه الآيه قطّ من كتاب اللّه من عجمىّ و لا عربىّ انّى لا أعود إن شاء اللّه و إنّى استغفر اللّه . فقال عليه السّلام له : قم فاغتسل وصلّ ما بدا لك فإنّك كنت مقيما على أمر عظيم ما كان أسوأ حالك لومتّ على ذلك ! احمد للّه و سئله التّوبة من كلّ ما يكره ، إنّه لا يكره إلّا القبيح ، و القبيح دعه لأهله فإنّ لكلّ اهلا « 2 » .
روايت كرده شيخ ابى جعفر طوسى در كتاب « تهذيب » از امام صادق عليه السّلام : مردى خدمتش عرض كرد پدر و مادرم فداى تو ! من داخل بيت الخلا مىشوم همسايگانى دارم كه كنيزان مغنّيه دارند كه مىزنند و مىخوانند بسا هست كه من نشستن را طول مىدهم براى شنيدن آواز آنها . حضرت فرمودند : اين كار را مكن . عرض كرد : بهخدا قسم من به پاى خود طرف اين كار نرفتم فقط شنيدن دو گوش من بوده . امام عليه السّلام فرمود : اين آيه را از قرآن نشينيدهاى
( إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ . . . )
؟ عرض كرد : بلى بهخدا قسم اين آيه را گويا از عرب و عجم نشنيدهام يابن رسول اللّه ديگر برگشت به اين كار نمىكنم و از خداوند طلب آمرزش مىكنم . حضرت به او فرمودند : برخيز و غسل كن و هر چه مىخواهى نماز كن ؛ زيرا بر امر بزرگى مشغول بودى . چقدر حال تو بد بود اگر به اين حال مىمردى ، حمد كن خدا را و برگشت را از هر مكروهى طلب كن از خدا و خدا را مكروهى نيست مگر قبيح و واگذار قبيح را به اهلش ؛ چه هر چيزى اهلى دارد .
شعر
من موى ريش خود نه از آن مىكنم سياه * تا آنكه نوجوان شوم و نو كنم گناه
هر جامهاى به وقت مصيبت سيه كنند * من موى در عزاى جوانى كنم سياه
هامش
( 1 ) - سورهء اسراء ( 17 ) ، آيهء 36 .
( 2 ) - « سفينة البحار » 3 / 819 .