را به دروغ در سرمايه ؛ به ذّرّيه خود مىگويد : بر شما باد به كسىكه پدر او مرده و پدر شما زنده است . اوّل كسىكه داخل در بازار مىشود آنهايند و آخر كسىكه از بازار خارج مىشود آنهايند و بهترين بقعههاى زمين ، مساجد است و محبوبترين اشخاص بهسوى خداى تعالى ، كسانىاند كه زودتر داخل در مسجد مىشوند و از همه آخرتر خارج شوند .
فى « مجموعة ورام » : مرّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله برجل يبيع طعاما فسأله كيف تبيع ؟ فأخبره فأوحى اللّه إليه أن أدخل يدك فيه فادخل يديه فيه فاذا هو مبلول فقال النبى صلّى اللّه عليه و آله : ليس منّا من غشّ مسلما ؛ « 1 »
[ در « مجموعهء ورّام » است رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله گذشت به طعامفروشى كه مراد گندمفروش است . فرمود : چند مىفروشى ؟ عرض كرد : فلان مبلغ . وحى به آن جناب شد دست خود را داخل كن در ميان آن . حضرت دست خود را داخل در آن طعام فرمود ديد تر است ، فرمود : نيست از ما كسى كه غش نمايد با مسلمى . ]
كتاب « الغارات » فى « سفينة البحار » عن ابى سعيد قال : كان على عليه السّلام يأتى السوق فيقول عليه السّلام يا أهل السّوق اتقوا اللّه و إيّاكم و الحلف فإنّه ينفلق السلعة و يمحق « 2 » البركة و ان التاجر فاجر إلّا من أخذ الحقّ و أعطاه و السّلام عليكم ثمّ يمكث الأيّام ثمّ يأتى فيقول مثل مقالته ، فكان عليه السّلام إذا جاء قالوا : [ قد جاء المرد شكنبه ، أى ] قد جاء البطين ، فيقول عليه السّلام : أسفله طعام و أعلاه العلم . و فيه عنه كان عليه السّلام يخرج إلى السّوق و معه الدرّة فيقول : اللّهمّ إنّى أعوذ بك من الفسوق و من شرّ هذه السّوق . « 3 »
فيه ايضا ( عدّة ) عن النبى صلّى اللّه عليه و آله من ذكر اللّه فى السّوق مخلصا عند غفلة النّاس و شغلهم بما فيه كتب اللّه لهم ألف حسنة و يغفر اللّه له يوم القيامة مغفرة لم تخطر على قلب بشر ! « 4 »
[ جناب امير المؤمنين عليه السّلام در بازار كوفه تشريف مىآوردند و مىفرمودند : اى اهل بازار ! بپرهيزيد از خدا و از قسم خوردن دورى نماييد به درستى كه قسم سرمايه را تباه مىنمايد و بركت را مىبرد . تاجر ، فاجر است مگر اينكه حق بدهد و حق بستاند و السّلام عليكم . چند روز تشريف نمىآوردند بعد مىآمدند و گفتار سابق را تكرار مىفرمودند ،
هامش
( 1 ) - مجموعهء ورّام 1 / 85 .
( 2 ) - يمحق البركة أى أذهب البركة و قيل المحق ذهاب الشّىء كلّه حتى لا يرى له اثر ( مجمع البحرين ) .
( 3 ) - « سفينة البحار » 2 / 769 .
( 4 ) - همان .