كه در هر نمازى دو بار بايد خواندن . و قولى ديگر آنست كه : براى آنش « مثانى » خوانند كه دو بار فرود آمد ، يك بار به مكّه و يك بار به مدينه .
[ 5 ] وافيه ، براى آن خواندند كه اين سوره به مذهب هيچ فقيه روا نباشد كه مبعّض كنند در نماز ، و ديگر سورتها روا باشد كه بعضى بخوانند به نزديك فقها در فرائض ، و به نزديك ما در نوافل .
[ 6 ] كافيه ، عفيف بن سالم گويد : از عبد اللّه بن يحيى بن كثير پرسيدم كه : مأموم در قفاى امام فاتحه خواند يا نه ؟ گفت : « كافيه » مىگويى ؟ گفتم : « كافيه » چه باشد ؟
گفت : فاتحه . گفتم : چراش كافيه خوانند ؟ كفت : براى آنكه آن كفايت كند از جز آن ، و هيچ از او كفايت نكند . و تصديق اين قول آن است كه روايت كردند از عبادة بن الصامت كه رسول عليه السلام گفت : امّ القرآن عوض از غير آن است ، و غير آن عوض از امّ القرآن نيست .
[ 7 ] اساس ، وكيع روايت كند كه مردى به نزديك شعبى آمد و در او بناليد از درد پهلو .
شعبى گفت : برو اساس قرآن بر وى بخوان . گفت : اساس قرآن چه باشد ؟ گفت : سورهء الحمد . آنكه گفت ، از عبد اللّه عبّاس شنيدم كه او گفت : هر چيز را اساس هست ، و اساس دنيا مكّه است ، . . . و اساس كتابها قرآن است ، و اساس قرآن فاتحة الكتاب است ، چون تو را رنجى و بيمارى باشد ، اين سوره بسيار خوان تا شفا يا بى به فرمان خداى تعالى .
[ 8 ] شفاء ، بو سعيد خدرى روايت كند كه ، رسول عليه السلام گفت : فاتحة الكتاب از هر سمّى شفاء است . ابو سليمان روايت كند كه : با رسول عليه السلام به غزايى بوديم ، مردى به علّت صرع بيفتاد . يكى از جملهء صحابه فراز شد و سورهء فاتحه در گوش او خواند ، برخاست و تندرست شد . ما رسول را بگفتيم ، گفت : فاتحه امّالكتاب است ، و آن شفاى از هر درد است .
[ 9 ] صلاة ، اخبار متظاهر است كه به آنكه رسول ، صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، اين سوره را صلاة خواند تا بدانند كه نماز تمام نباشد الّا بدان . ابو هريره روايت كند از رسول عليه الصّلاة و السّلام كه گفت : خداى تعالى گفت : من قسمت كردم نماز را ، يعنى سورهء فاتحة الكتاب را ، از ميان من و بندهام دو نيمه ، يك نيمه مراست و يك
رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — صفحة 69
مساهمون: ادهم عزلتى خلخالى
ص٦٩