مثنوى معنوى ( فارسى ) — صفحة 68

مساهمون: جلال الدين الرومي

ص٦٨

جهل آيد پيش او دانش شود * جهل شد علمى كه در ناقص رود

هر چه گيرد علتى علت شود * كفر گيرد كاملى ملت شود

اى مرى كرده پياده با سوار * سر نخواهى برد اكنون پاى دار

تعظيم ساحران مر موسى را عليه السلام كه چه فرمايى اول تو اندازى عصا يا ما

ساحران در عهد فرعون لعين * چون مرى كردند با موسى به كين

ليك موسى را مقدم داشتند * ساحران او را مكرم داشتند

ز آن كه گفتندش كه فرمان آن تست * گر تو مىخواهى عصا بفكن نخست

گفت نى اول شما اى ساحران * افكنيد آن مكرها را در ميان

اين قدر تعظيم دينشان را خريد * كز مرى آن دست و پاهاشان بريد

ساحران چون حق او بشناختند * دست و پا در جرم آن درباختند

لقمه و نكته ست كامل را حلال * تو نه‌اى كامل مخور مىباش لال

چون تو گوشى او زبان نى جنس تو * گوشها را حق بفرمود أَنْصِتُوا

كودك اول چون بزايد شير نوش * مدتى خامش بود او جمله گوش

مدتى مىبايدش لب دوختن * از سخن تا او سخن آموختن

ور نباشد گوش و تىتى مىكند * خويشتن را گنگ گيتى مىكند

كر اصلى كش نبود آغاز گوش * لال باشد كى كند در نطق جوش

ز آن كه اول سمع بايد نطق را * سوى منطق از ره سمع اندر آ

ادخلوا الأبيات من أبوابها * و اطلبوا الأغراض في أسبابها

نطق كان موقوف راه سمع نيست * جز كه نطق خالق بىطمع نيست

مبدع است او تابع استاد نى * مسند جمله و را اسناد نى

باقيان هم در حرف هم در مقال * تابع استاد و محتاج مثال

زين سخن گر نيستى بيگانه‌اى * دلق و اشكى گير در ويرانه‌اى

ز آن كه آدم ز آن عتاب از اشك رست * اشك تر باشد دم توبه پرست

بهر گريه آمد آدم بر زمين * تا بود گريان و نالان و حزين

آدم از فردوس و از بالاى هفت * پاى ماچان از براى عذر رفت

گر ز پشت آدمى وز صلب او * در طلب مىباش هم در طلب او