- صلابت كردن :
« و چندان خواجه امامان بدين سخن صلابت كنند . » ( ص 131 )
- فحش گفتن :
« و دشنام مىدهند ، و فحش مىگويند . . . » ( ص 131 )
- فراراندن :
« كاروان و چارپاى را از جاى مىفرارانند . . . » ( ص 83 )
- كلّه بستن :
« چاكران و ساكنان آن شهر را فرمايند تا آن شهر را كلّه بندند و . . . » ( ص 110 )
- نازيدن :
« پس نظر كردم در هر بابى كه اين قوم در آن بودند ، و از آن نازيدند . . . » ( ص 124 )
- نبشتن :
« ما بر ايشان نبشته بوديم . » ( ص 162 )
- ياويدن :
« و اگر مى سلامت دو جهان خواهيد كه ياويد . . . » ( ص 60 )
- يخنى نهادن :
« م امت محمد را يخنى نهادهام » ( ص 45 و نيز 67 )
و نيز اصطلاحاتى خاص و ارزشمند همچون :
استنبه ، ستنبه ( ص 17 ) ، انجمن روز مهين ( ص 37 ) ، توش ( ص 78 ) ، حساب گاه ( ص 61 ) ، دستارخوان ( ص 57 ) ، ديوان احسان ( ص 42 ) ، زبانزده ( ص 118 ) ، فضائل جوى فريضه ناس ( ص 132 ) ، كندهء دوزخ ( ص 28 )
همچنين برخى از ويژگىها و خصايص زبانى و دستورى نثر شيخ جام كه غالبا در همهى آثار وى روايى دارد ، در اين اثر نيز ديده مىشود . از جمله :
- كاربرد پيشوند فرا :
فرا ما : « و آنچه از آن كس ديگر است فرا ما ندهد . » ( ص 2 )
فرا هيچكس : « و آنچه روزى ماست فرا هيچكس ندهد . » ( ص 2 )
فراواگرديدن : « از همهء قضا و حكم و تقدير كرده است يك ذره از آن فراوانگردد . » ( ص 2 )
كنوز الحكمة ( فارسى ) — صفحة مقدمه 51
مساهمون: احمد بن ابو الحسن النامقي الجامي (ژنده پيل)
صمقدمه ٥١