آن ، و بعضى در ميان خوردن .
آداب پيش از طعام خوردن
اما آنچه پيش از آن است :
اول آنكه دست و دهان بشويد ، كه چون طعام خوردن بر نيّت زاد آخرت بود ، عبادت بود - اين چون وضويى باشد پيش از اذان - و نيز دست و دهان پاكتر شود .
و كسى كه پيش از طعام دست بشويد ، در خبر است كه « از درويشى [ 1 ] ايمن شود . » دوم آنكه طعام بر سفره نهد نه بر خوان [ 2 ] - كه رسول ( ص ) چنين كرده است - كه سفره از سفر ياد دهد ، و سفر دنيا از سفر آخرت ياد دهد ، و نيز به تواضع نزديكتر بود . پس اگر بر خوان خورد ، روا بود - كه از اين نهى نيامده - است - اما عادت سلف سفره بوده است ، و رسول ( ص ) بر سفره خورده است .
سوم آنكه نيكو بنشيند : زانوى راست برآرد ، و بر ساق چپ نشيند ، و تكيه زده نخورد ، كه رسول ( ص ) گفت : « من تكيه زده طعام نخورم ، كه من بندهام :
بندهوار نشينم و بندهوار خورم . » چهارم آنكه نيّت كند كه طعام براى قوّت عبادت خورد نه براى شهوت .
إبراهيم شيبان گويد : « هشتاد سال است تا هيچ چيزى به شهوت نخوردهام . » و نشان درستى اين نيّت آن بود كه عزم كند بر اندك خوردن ، كه بسيار خوردن از عبادت باز دارد ، كه رسول ( ص ) مىفرمايد : « لقمگكى چند كه پشت آدمى راست دارد ، بسنده بود . » اگر بدين قناعت نكند : سيك شكم طعام را ، و سيكى شراب را ، و سيكى نفس را .
هامش
[ 1 ] درويشى ، فقر ، تهيدستى .
[ 2 ] خوان ، طبق .