اين بگفت ، از اشتر بيفتاد و بىهوش شد .
و احمد بن أبي الحوارى مريد أبو سليمان دارانى بود ، حكايت مىكند كه :
[ در خدمت أبو سليمان دارانى بودم ، لبيك نگفت ، تا ميلى برفت و بىهوش شد ، چون به هوش آمد گفت : « اى احمد ، ] [ 1 ] حق - تعالى - به موسى ( ع ) وحى كرد كه ظالمان امّت خود را بگوى تا نام من نبرند ، و مرا ياد نكنند ، كه هر كه مرا ياد كند من وى را ياد كنم ، و چون ظالمان باشند ايشان را به لعنت ياد كنم . » و گفت [ 2 ] :
« شنيدم كه هر كه نفقهء حج از شبهت كند ، آنگاه كه گويد : لبّيك ، وى را گويند :
لا لبّيك و لا سعديك حتّى تردّ ما في يديك [ 3 ] .
امّا طواف و سعى - بدان ماند كه بيچارگان به درگاه ملوك شوند ، و گرد كوشك ملك همىگردند تا فرصت يابند كه حاجت خويش را عرضه - كنند ، و در ميان سراى همىشوند و همىآيند ، و كسى را مىجويند كه ايشان را شفاعت كند ، و اميد مىدارند كه مگر ناگاه چشم ملك بر ايشان افتد و به ايشان نظرى كند . و ميان صفا و مروه بر مثال آن ميدان است .
اما وقوف به عرفه و اجتماع اصناف خلق از اطراف عالم ، و دعا كردن ايشان به زبانهاى مختلف ، به عرصات قيامت ماند ، كه همهء خلايق جمع شده باشند و هر كسى به خويشتن مشغول و متحيّر ميان ردّ و قبول [ 4 ] .
اما انداختن سنگ : مقصود اظهار بندگى است : بر سبيل تعبّد محض - و نيز تشبّه به إبراهيم خليل ( ع ) ، كه آن جايگاه ابليس پيش وى آمده است تا وى را در شبهتى افكند ، سنگ در وى انداخته است . پس اگر در خاطر تو آيد كه « شيطان وى را پيدا آمد و مرا نيامد : بيهوده سنگ چرا اندازم ؟ » بدان ، اين خاطر تورا از شيطان پيدا آمده است : سنگ بينداز تا پشت وى را بشكنى ، كه پشت وى بدان شكسته شود كه تو بندهاى فرمانبردار باشى
هامش
[ 1 ] آنچه بين دو قلاب قرار گرفته تلفيقى است از نسخههاى مختلف كيميا و ترجمهء فارسى احياء ، كه به ضرورت انجام گرفته است .
[ 2 ] ابو سليمان گفت .
[ 3 ] لبيك و سعديك تو درست نيست تا آنگاه كه مال شبههناك را به صاحبش باز دهى .
[ 4 ] متحير است ميان رد شدن در پيشگاه خداوند يا پذيرفته شدن .