ولى پاسخ اين دسته ، علاوه بر مدارك فراوانى كه بر ولايت و خلافت بلا فصل او در تمام منابع سنى و شيعه وارد شده ، در همين خطبهء امام نيز بيان گرديده است .
توضيح اين كه :
امام ( ع ) به خوبى ميداند كه مردم مسلمان در زمان خلفا مخصوصا در زمان خليفه سوم از اسلام راستين فاصله گرفتهاند .
مخصوصا تقسيم پستها و مناصب حكومت اسلامى بدلخواه ، و تقسيم بيت المال بطور غير عادلانه ، و طبق اميال شخصى كه در زمان خليفه سوم به اوج خود رسيد .
مردم را چنين عادت داده بود كه اگر كسى بخواهد سنت پيامبر را دقيقا اجرا كند با مخالفتهاى شديدى روبرو خواهد شد ، و حوادث بعد اثبات كرد كه اين پيش بينى امام ( ع ) كاملا به مورد بوده است .
لذا به عنوان اعلام خطر به هنگامى كه مردم مىخواستند با او بيعت كنند مىگويد :
مرا رها كنيد زيرا شما طاقت تحمل اجراى حق و عدالت مرا نداريد .
بدانيد اگر با من بيعت كنيد مجبور خواهيد بود براى تصفيه جامعه اسلامى دوران سختى را تحمل كنيد ، و اين درست به آن مىماند ، كه انسان نزد طبيب و جراح ماهرى كه در شهر نظير ندارد مىرود ، او به بيمار مىگويد :
به طبيب ديگرى مراجعه كن زيرا برنامه درمانى من سخت و سنگين است و تو ياراى تحمل آن را ندارى مسلما منظورش اين نيست كه شايستگى را از خود سلب كند و يا ديگرى را سزاوارتر از خويش ببيند ، بلكه منظور اين است ، از آغاز كار طرف را براى برنامه سنگينى كه در پيش است آماده كند .
از اينجا معلوم مىشود ميان اين گفته امام ( ع ) و گفتارى كه از ابو بكر به
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 407
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٧