205
- ظاهر عبارت اين است كه اين جمله در باره وضع كرات آسمانى و نظم و حركات آنها است كه بفرمان پروردگار به وسيله نيروى جاذبه و دافعه از حركات ناموزون بركنارند .
و نيز اين احتمال هست كه اشاره به وضع « شهب » باشد كه به فرمان پروردگار از نفوذ و ايجاد اضطراب در جو و هواى زمين ممنوع شده است ، و پيش از آنكه به طبقات پائين هواى اطراف زمين برسند ، مىسوزند و از بين مىروند .
206
- گاهى توهم مىشود كه اين جمله ( نحوسها و سعودها ) : سعد و نحس ، با آنچه در سخن 79 فرموده است .
كه علم نجوم را فرا نگيريد منافات دارد ، چه اين كه در آنجا از آموختن علم نجوم نهى شده و در اين جا مسئله سعد و نحس را اثبات مىكند ، ولى حقيقت اين است كه در آنجا امام ( ع ) اين قسمت را نفى مىكند كه اگر منجم چيزى را بطور مسلم از ستارگان استفاده كند و تغيير ناپذير بداند ، جبر است ، و با قرآن نمىسازد .
سپس از آموختن نجوم كه بالاخره به كهانت و سحر و جبر منتهى مىشود نهى فرموده .
اما در اينجا به اصل اين قسمت كه بعضى از ستارگان نشانه سعادتند از قبيل فراوانى باران و بعضى نشانه نحوست از قبيل بيماريهاى عمومى هستند اشاره كرده ولى در هر حال چيزى در اين جهان جز بفرمان خدا صورت نمىگيرد ، و مشيت او ما فوق همه اينها است .
دانشمندان امروز نيز مىگويند :
تغيير و تحولهائى كه در پارهاى از كرات آسمانى صورت مىگيرد از طريق