الرياء فى العمل هو الشرك الخفى » « از هر چيز بيشتر براى امتم از رياء در عمل مىترسم ، آگاه باشيد ! رياء و تظاهر ، شرك پنهانى است » ( شرح ابن ابى - الحديد جلد 1 صفحه 326 ) .
94
- اين خطبه را امام ( ع ) پس از فراغ از جنگ صفين و پايان جريان حكمين و خوارج ( به مناسبت جريان بسر ) ايراد فرموده است و اين از آخرين خطبههاى امام ( ع ) بشمار مىآيد ( شرح ابن ابى الحديد ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - ج 1 ص 348 ج 1 ص 348 ) .
95 - نسب معاويه و عقايدش
ابن ابى الحديد مىگويد :
« هند مادر معاويه معروف به فجور و انحراف بوده است » و زمخشرى در كتاب ربيع الابرار مىگويد : معاويه را به چهار نفر نسبت مىدهند :
به « مسافر بن ابى عمرو » و « عمارة بن وليد بن مغيره » و « عباس بن عبد - المطلب » و « صباح » ! . . .
وى اضافه مىكند : ابو سفيان مردى كوتاه قد و زشت بود و صباح اجير و كارگر ابو سفيان ، جوانى چاق و خوش منظر بوده است ، هند با او رابطه پنهانى برقرار نمود ، و معاويه از اين ارتباط نامشروع بوجود آمد ! ابن ابى الحديد ادامه مىدهد :
« معاويه از نظر بزرگان معتزلىها در دين دارى ، متهم است و او را زنديق مىخوانند » و ما در كتاب « نقض السفيانيه » آنچه را كه اصحاب ما در كتاب هاى كلامى خويش از الحاد اين مرد و مزاحمتهايش براى پيامبر ( ص ) و تظاهراتش به مسلك جبر نوشتهاند نقل كردهايم ، و اگر هيچكدام صحيح نباشد جز همين كه با امام ( ع ) به مبارزه و جنگ برخاسته است براى روشن ساختن عقيدهء وى