62 - نكاتى از صحنهء جمل
: الف - طلحه و زبير هنگام جنگ به مردم بصره اعلام كردند : اگر على ( ع ) پيروز شود همه را خواهد كشت ، و تمام حرمتها را هتك خواهد نمود ، بچهها را مىكشد ، و زنها را اسير مىنمايد ، پس براى حمايت از حريم خود بجنگيد و مرگ را به رسوائى ترجيح دهيد ! و از طريق اين دروغ وحشتناك مردم را بر ضد حضرت شوراندند .
ب - على ( ع ) پس از پيروزى همه را بخشود « كلبى » مىگويد : از ابى صالح پرسيدم : چگونه على ( ع ) از اهل بصره صرف نظر كرد ؟ در پاسخ گفت : همان گونه كه پيغمبر ( ص ) با اهل مكه رفتار كرد ، زيرا دوست داشت آنها هدايت شوند .
ج - در روز جنگ جمل اطراف شتر عايشه را قبائل مختلف در ميان گرفته و به سختى از او دفاع مىكردند ، جمعيتى زياد كشته شد ، امام ( ع ) براى پيش - گيرى از كشتار زياد فرياد زد : شتر را پى كنيد كه شيطان است ، و گرنه جمعيت عرب را به كشتن خواهد داد هنگامى كه شتر كشته شد لشكر هزيمت نمود .
د - در اين سخنان امام از غرق « بصره » خبر مىدهد ، ابن ابى الحديد مىنويسد : « بصره دو بار در آب غرق شده است يك بار در زمان « القادر باللّه ( خليفهء عباسى ) و يك بار ، در دوران خلافت « القائم بامر اللّه » كه تمام بصره به جز مسجد جامع كه قسمت بالاى آن همانند سينه مرغى از روى آب پديدار بود ، همه را آب فرا گرفته بود اين آب از خليج فارس طغيان كرده بود .
ه - قسمتى از اين خطبه را « مروج الذهب » - مروج الذهب - نقل كرده و در كتاب « اخبار - الطوال » - اخبار الطوال - نيز آمده است ، و در كتاب « احتجاج » 2 - احتجاج - از ابن عباس 1 ابن عباس - نقل - نقل كرده كه گفت : « وقتى جنگ با اهل بصره پايان يافت امام ( ع ) منبر رفت و اين سخنان را ايراد فرمود