كلام - 44 : « كار بزرگواران انجام داد ولى چون بردگان فرار نمود » « مصقلة بن هبيره » كه از فرمانداران امام ( ع ) بود ، اسيران « بنى ناجيه » را ( 137 . ) از « معقل بن قيس » فرماندهء لشكر امام ( ع ) خريد و آزاد ساخت ، اما هنگامى كه امام ( ع ) از او مطالبه پرداخت غرامتها را به بيت المال كرد امتناع ورزيد و به سوى شام فرار نمود ! امام ( ع ) در اين مورد فرمود :
خدا روى « مصقله » را سياه كند ، كار بزرگواران را انجام داد ( بردهها را خريد آزاد ساخت ) اما خود همچون بردگان فرار كرد ، هنوز ثنا خوان به مداحيش نپرداخته بود كه او را ساكت نمود ، و هنوز سخن ستايشگران به پايان نرسيده بود كه آنها را به زحمت انداخت ! اما اگر ( مردانه ) ايستاده بود همان مقدار كه داشت از او مىپذيرفتيم و تا هنگام قدرت و توانائى به او مهلت مىداديم .
خطبه - 45 : اين قسمتى از خطبه روز عيد فطر مىباشد كه در آن از ستايش خداوند و مذمت دنيا پرستى سخن به ميان آورده است » « فنا بر پيشانى دنيا نوشته شده » ! ستايش ويژهء خداوندى است كه كسى از رحمتش مأيوس نمىشود و از نعمتهاى فراوانش بيرون نتوان رفت ، از آمرزش و مغفرتش كسى نوميد نمىگردد ، و از پرستش و عبادتش سر نبايد پيچيد ، خداوندى ، كه رحمتش قطع نمىگردد و نعمتش پايان نمىپذيرد .
دنيا خانهاى است كه فنا بر پيشانيش نوشته شده ، و جلاى وطن براى اهل آن حتمى است ، اين جهان شيرين و دل انگيز و سر سبز است ، به سرعت بسوى خواهانش مىدود ، و با قلب و روح آن كس كه به آن نظر افكند مىآميزد .
سعى كنيد با بهترين زاد و توشهاى كه در اختيار شما است از آن كوچ نمائيد ، و بيش از كفاف و نياز خود از آن نخواهيد ، و بيشتر از آنچه نياز داريد از آن مطلبيد .
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 139
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٩