خطبه - 26 :
( يكى از خطبههائى است كه امام ( ع ) ايراد فرموده است ) ( 99 . ) و در مورد اعراب پيش از بعثت پيامبر سخن مىگويد بت پرستى شيوه و آئين شما بود :
خداوند پيغمبر ( ص ) را به رسالت مبعوث ساخت ، كه جهانيان را بيم دهد ، و امين آيات وى باشد ، در حالى كه شما ملت عرب بدترين دين و آئين داشتيد ، و در بدترين سر - زمينها زندگى مىنموديد ، در ميان سنگهاى خشن و مارهائى كه فاقد شنوائى بودند ( و به همين جهت از هيچ چيز نمىترسيدند ! ) آبهاى آلوده را مىنوشيديد ، و غذاهاى ناگوار را مىخورديد ، خون يكديگر را مىريختيد ، و پيوند خويشاوندى را قطع مىنموديد ، بتها در ميان شما بر پا بود ( و پرستش بت شيوه و آئين شما ) و گناهان سراسر وجود شما را فرا گرفته بود .
و قسمتى از اين خطبه است ، ( كه امام ( ع ) در بارهء تنهائى خويش براى گرفتن حق خود فرموده است ) نگاه كردم و ديدم ( براى گرفتن حق خود ) ياورى جز خاندان خويش ندارم ، به مرگ آنان راضى نشدم چشمهاى پر از خاشاك را فرو بستم ، و با همان گلوئى كه گويا استخوانى در آن گير كرده بود ( جرعه حوادث ) را نوشيدم ، با اين كه تحمل در برابر گرفتگى راه گلو و نوشيدن جرعهاى كه تلختر از حنظل است ، كار طاقت فرسائى بود ، شكيبائى كردم ( 100 . ) قسمت ديگرى از اين خطبه است كه در آن اشاره به زندگى ننگين عمرو عاص مىفرمايد :
او ( با معاويه ) بيعت نكرد مگر اين كه بر او شرط كرد كه در برابر آن بهائى دريافت دارد ( 101 . ) ( 102 . ) ، در اين معاملهء شوم ، دست فروشنده هيچگاه به پيروزى نرسد ، و سرمايه خريدار به رسوائى كشد ، ( اكنون كه آنها روى بلاد مسلمين و حكومت مسلمانان اين چنين بى رحمانه معامله مىكنند ) شما آماده پيكار شويد و ساز و برگ آن را فراهم سازيد كه آتش آن زبانه كشيده و شعلههاى آن بالا گرفته است ، صبر و استقامت را شعار خويش سازيد ، كه نصرت و پيروزى را به سوى شما فرا مىخواند !
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 105
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٥