تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3991

مساهمون:

ص٣٩٩١

هيلان

(
hayal n
) و (
hayl n
) ا . ع . آنچه فرو ريزد از ريك .

هيلان

(
hayl n
) ا . ع . نام قبيله‌اى در يمن . و نام جايى . و نام كوهى .

هيلة

(
haylat
) ا . ع . نام بزى كه اگر دوشنده به روى سختى كردى و وى را آزار نمودى شير دادى و گرنه سرون زدى . و ازين جاست مثل : هيل خير حالبيك تنطحين و هيل مناداى مرخم هيلة و حالبيك مثناى حالب كه بكاف ضمير راجع بهيلة اضافه شده و تنطحين واحد مخاطب مؤنث از نطحه يعنى سرون زد او را خطاب بهيلة ، و اين مثل را درباره شخصى گويند كه بدى مىكند در حق كسى كه بوى احسان كرده است .

هيلة

(
hilat
) ا . ع . ترس . و كار هولناك .

هيلج

(
haylej
) ا . پ . خداوند خانه . و رييس خاندان و قبيله .

هيلع

(
hayla '
) ا . ع . سست و ضعيف .

هيلك

(
haylak
) ا . پ . پاره سنگهاى چند كه در ميان سنگهاى بناى عمارت مىريزند . و فرجه‌هاى ميان رده سنگهاى بنا كه آنها را از گل و گچ و جز آن پر كرده‌اند . و سطح ديوار .

هيلكون

(
haylakun
) ا . ع . داس بىدندانه .

هيللة

(
haylalat
) ا . ع . لا إله الا للّه گفتن . يق : قد اكثرت من الهيللة .

هيلمان

(
haylam n
) و (
haylom n
) ا . ع . مال بسيار . و ريك . و باد . يق : جاء بالهيل و الهيلمان .

هيلو

(
haylu
) و

هيلوى

(
hayluy
) ا . پ . گردگان بازى .

هيلوى

(
hiluy
) ا . پ . نوع قمار و بازى .

هيله

(
hayle
) ا . پ . كدخدا و خداوند خانه .

هيله

(
hile
) ا . پ . گردباد . و مكر و حيله .

هيليدن

(
hilidan
) ف م . پ . فرو گذاشتن و ترك دادن و فرو انداختن .

هيم

(
haym
) ا . ع . سوگند . يق : هيم الله : يعنى سوگند بخداى .

هيم

(
haym
) م . ع . هام هيما و هيمانا ( از باب ضرب ) : دوست داشت زن را و عاشق گرديد و سرگشته و شيفته شد از عشق و جز آن . و هام الرجل : رفت آن مرد بر غير اراده و مراد .

هيم

(
him
) ص - ع . ج . اهيم و هيماء .

هيم

(
him
) ا . ع . شتران تشنه . قوله تعالى :
فَشارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ
.

هيم

(
hayam
) پ . كلمهء فعل يعنى هستم و موجودم و حاضرم .

هيم

(
hoyom
) ع . ج . هيام .

هيماء

(
haym '
) ص . ع . مؤنث اهيم . يق : ناقة هيماء : ماده شتر تشنه . ج : هيم .

هيماء

(
haym '
) ا . ع . بيمارى است مر شتر را كه از آشاميدن آب باران جمع شدهء در بيابان حادث گردد . و دشت بىآب و بىنشان و بىراه .

هيمالايا

(
him l y
) ا . پ . سلسلهء كوهستانى در آسياى مركزى ما بين هندوستان و چين . ر . سوالك .

هيمان

(
haym n
) ص . ع . تشنه . و شيفته و سرگشته . ج : هيام .

هيمان

(
haym n
) م . ع . هام هيما و هيمانا . ر . هيم .

هيمرة

(
haymarat
) ا . ع . پيره‌زن فانى .

هيمستان

(
hime - st n
) ا . پ . ياى مجهول - انبار هيزم و توده هيزم .

هيمع

(
hayma '
) ا . ع . مرك شتاب . و نام درختى .

هيمع

(
hayma '
) ص . ع . ذبح هيمع : ذبح شتاب .

هيمنة

(
haymanat
) م . ع . هيمن الرجل هيمنة : آمين گفت آن مرد . و هيمن الطائر على فراخه : بال گسترد آن مرغ بر بچه خود . و هيمن على كذا : نگهبان و رقيب گرديد بر آن .

هيمه

(
hayme
) و (
hime
) ا . پ . ياى مجهول - آش و قيمه شوربا و گوشتابه .

هيمه

(
hime
) ا . پ . ياى مجهول - هيزم و چوبى كه جهة سوزاندن قطعه قطعه كرده باشند . و هيمه تر فروختن : مكر و غدر كردن و حيله كردن و تزوير كردن .

هيمه‌دان

(
hime - d n
) ا . پ . ياى مجهول - جايى كه در آن هيزم انبار مىكنند .

هيمه‌ريز

(
hime - riz
) ا . پ . هر دو يا مجهول - ريزه‌هاى چوب .

هيمه‌زفت

(
hime - zaft
) ا . پ . ياى مجهول - تخته و يا كندهء درختى كه قصاب به روى آن گوشت را مىبرد .

هيمه‌شكن

(
hime - cekan
) ا . پ . ياى مجهول - كسى كه چوبها را براى سوزاندن قطعه قطعه مىكند .

هيمه‌كش

(
hime - kac
) ا . پ . ياى مجهول - آنكه هيمه حمل مىكند براى فروختن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3991 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )