تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3989

مساهمون:

ص٣٩٨٩

هيشتن

(
hictan
) ف م . پ . فرو گذاشتن و ترك دادن و گذاشتن . و دور گردانيدن .

هيشر

(
haycar
) ا . ع . نرم و سست و ضعيف . و كنگر دشتنى . و درختى ريگستانى . و كوكنار .

هيشلة

(
haycalat
) ا . ع . ماده شتر كلانسال فربه .

هيشوم

(
haycum
) ا . ع . يك قسم درختى .

هيشوى

(
haycovi
) ا . پ . باج‌گير رومى . و نام كسى كه اجرت گرفته مسافر و مال التجاره را حمل مىكند .

هيص

(
hays
) ا . ع . درشتى در چيزى . و پخال مرغ .

هيص

(
hays
) م . ع . هاص الطائر هيصا ( از باب ضرب ) : پيخال انداخت آن مرغ . و هاص عنقه : كوفت گردن آن را . و هاص بالشئ : درشتى نمود بآنچيز .

هيصار

(
hays r
) ا . ع . شيرى كه درهم شكند شكار خود را .

هيصر

(
haysar
) ا . ع . شير بيشه .

هيصم

(
haysam
) ا . ع . شير درهم شكننده شكار . و مرد دلير و توانا . و نوعى از سنك تابان . و نام مردى .

هيصمية

(
haysamiyyat
) ا . ع . گروهى از كرامية كه اصحاب محمد بن هيصم باشند .

هيصور

(
haysur
) ا . ع . شير درهم شكننده شكار .

هيض

(
hayz
) ا . ع . پيخال مرغ . بيمارى به روى بيمارى .

هيض

(
hayz
) م . ع . هاض العظم هيضا ( از باب صرب ) : شكست آن استخوان را پس از جوش خوردن آن . و هاض الطائر : پيخال انداخت آن مرغ . و هاضنى الشئ : برگردانيد آن چيز بيمارى من را .

هيضاء

(
hayz '
) ا . ع . گروه و جماعت .

هيضة

(
hayzat
) ا . ع . معاودت هم و حزن . و بيمارى پس از بيمارى . و ناگوارد شدن طعام . و به هيضة اى قياء و قيام جميعا : يعنى درو حالت قى و اسهال هر دو مىباشد .

هيضل

(
hayzal
) ا . ع . گروه مردم با سلاح و لشكر بسيار .

هيضلة

(
hayzalat
) ا . ع . زن ستبر ميانه سال و يا چهل ساله . و ماده شتر بسيار شير . و ماده شتر ستبر اندام دراز و كلانسال . و مردم سلاح پوشيده . و خروشهاى مردم .

هيضمان

(
hizam n
) ا . ع . قسمى از ترب .

هيضه

(
hayze
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ناگوارد شدن طعام كه در آن قى و اسهال هر دو همراه باشد .

هيط

(
hayt
) ا . ع . فرياد . و بدى و شورش و اضطراب . و فلان فى هيط و ميط اى فى صياح و شر .

هيط

(
hayt
) م . ع . ما زال يهيط هيطا ( از باب ضرب ) : هميشه فرياد مىكند .

هيطل

(
haytal
) ا . ع . روباه . و گروهى اندك از مردم كه با آنها غزا نمايند . و اسم است مر بلاد ماوراء النهر را . و جنسى از ترك و هندو كه داراى شوكتى باشند . ج : هياطل و هياطلة .

هيطلة

(
haytalat
) ا . ع . مأخوذ از فارسى - پاتيل مسين .

هيع

(
hay '
) م . ع . هاع هيعا و هيعانا و هيوعا ( از باب ضرب و فتح ) : گسترده شد و منبسط گرديد . و هاع الرصاص : گداخته شد ار زيز . و هاعت الابل الماء : خواهش آب نمودند شتران . و هاع فلان : گرسنه گرديد فلان . و هاع زيد : ترسيد و بددل گشت زيد . و هاع عمرو : بستم قى نمود عمرو . و هاع منه : ناليد و تپيد و تنگدل شد از آن . و هاع الرجل هيعا و هيعة ( از باب فتح ) : سخت حريص و آزمند گرديد آن مرد . و نيز هيع و هيعة : روان شدن چيزى كه بر روى زمين ريزند مانند آب و جز آن .

هيعان

(
haya ' n
) م . ع . هاع هيعا و هيعانا . ر . هيع .

هيعة

(
hay'at
) ا . ع . آنچه بترساند كسى را از قبيل آواز و خروش و فاحشه و جز آن . و زشتى حرص و آز . و ضعف و سستى .

هيعة

(
hay'at
) م . ع . هاع هيعا و هيعة . ر . هيع .

هيعرة

(
hay'arat
) ا . ع . غول و ديو بيابانى . و زن تباهكار . و زن سبك . و خفت و سبكى .

هيعرة

(
hay'arat
) م . ع . هيعرت المراة هيعرة : قرار و آرام نگرفت آن زن در يك جاى .

هيعرون

(
hay'arun
) ا . ع . بلا و سختى و داهيه . و زن پير و عجوزهء كلانسال .