هلكة
(
helkat
) ص . ع . افتاده و ساقط شده . ج : هلك . يق : فلان هلكة من الهلك .
هلكة
(
halakat
) ا . ع . هلاك و نيستى . و سال خشك بىآب . ج : هلك و هلكات . و در تأكيد گويند : هلكة هلكاء .
هلكة
(
halakat
) ع . ج . هالك .
هلكس
(
hellaks
) ا . ع . گرسنگى سخت . و مرد بسيار گوشت .
هلكس
(
hellaks
) و (
helkes
) ا . ع . مرد ناكس و زشتخوى .
هلكون
(
halakuna
) و (
helakuna
) ص . ع . زمين خشكى كه در آن باران نيامده باشد . يق : هذه ارض هلكون و ارضون هلكون و رايت ارضا هلكين و مررت بارض هلكين . و كذلك : هلكون و هلكين فى الكل .
هلكى
(
halk
) ص - ع . ج . هالك .
هلكين
(
helakina
) و (
helakina
) ع . ر . هلكون (
halakuna
) و (
helakuna
) .
هلل
(
halal
) ا . ع . ترس و فزع .
و باران نخست . و آواز بارش باران . و نسج عنكبوت . و دماغ فيل .
هلل
(
halal
) ع . ج . هلة .
هلل
(
halal
) م . ع . هلل فلان هللا : برگشت فلان از ترس . و نيز هلل : تنيدن عنكبوت خانه را .
هلل
(
holol
) ا . پ . دارويى كه از عصاره مغيلان مىسازند و حضض نيز گويند .
و هلل مشكك : عصاره برك سگ انگور .
هلم
(
halam
) ع . كلمهايست كه در جواب هلم (
halomma
) مىگويند و چون به كسى گويند هلم جواب مىگويد هلم .
هلم
(
holom
) ا . ع . آهوان كوهى .
هلم
(
helamm
) ا . ع . فروهشته سست .
هلم
(
halomma
) ع . كلمهايست كه در خواندن بسوى چيزى استعمال مىكنند يعنى بيا . و مردم حجاز آن را در مفرد و جمع و مذكر و مؤنث بدون تفاوت استعمال مىنمايند . قوله تعالى :
وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنا
. و مردم نجد بدان ضمير متصل كرده مىگويند : هلم هلما هلموا هلمى هلممن . و گاه بطور متعدى استعمال مىشود . قوله تعالى :
هَلُمَّ شُهَداءَكُمُ
: يعنى حاضر كنيد و بياوريد شاهدهاى خودتان را . و گاه متصل بلام مىشود . يق : هلم لك و هلم لكما . و گاه نون تأكيد ثقيله بر آن داخل مىگردد و دو مفرد و مذكر مىگويند هلمن (
halommanna
) و در مفرد مؤنث هلمن (
halommena
) و در تثنيه مذكر و مؤنث هلمان و در جمع مذكر هلمن (
halommonna
) و در جمع مؤنث هلممنان و چون به كسى گويند هلم الى كذا و كذا جواب مىگويد : الى م اهلم . و چون گويند هلم كذا و كذا جواب مىگويد لا اهلمه (
ahalommahu
) و يا لا اهلمه (
ahlommahu
) و يا لا اهلمه (
ohalammahu
) و يا لا اهمله (
ohlemmahu
) : يعنى نمىدهم آن را به تو .
و چون كسى اطاعت كند دعوت كسى را مىگويند : جاد بهلمه .
هلمان
(
helemm n
) ا . ع .
بسيار از نان و پول .
هلمة
(
hellamat
) ا . ع . مؤنث هلم : زن فروهشته سست .
هلمطة
(
halmatat
) م . ع .
هملطه هلمطة : گرفت آن را و جمع كرد .
هلمع
(
halamma '
) ا . ع . مرد زود گريه .
هلممة
(
halmamat
) م . ع .
هلمم به هلممة : خواند او را بلفظ هلم .
هلمن
(
halman
) ا . پ . نام رودى در سيستان كه آب هلمن نيز گويند .
هلموت
(
halamut
) ا . پ .
نوعى از چغندر صحرايى كه حليمو نيز گويند .
هلناك
(
haln k
) ا . پ . برف . و ترف و قراقروت .
هلندور
(
halandur
) و
هلندوز
(
halanduz
) ا . پ . شبدر .
هلنقص
(
halanqas
) ا . ع .
كوتاه و قصير .
هلنند
(
halanand
) ص . پ .
بيكار و هيچكاره .
هلو
(
holu
) ا . پ . قسمى از شفتالو . و بادپيچ .
هلواع
(
helv '
) و
هلواعة
(
helv 'at
) ص . ع . ناقة هلواع :
ماده شتر تيزرو و نيك شتاب و چست و رام .
و كذلك : ناقة هلواعة .
هلواعة
(
helv 'at
) ا . ع .
مرد حريص و آزمند . و سخت گريزنده و روندهء از شادمانى .
هلوب
(
halnb
) ا . ع . زنى كه بشوى نزديكى نمايد . و نيز زنى كه از شوى كناره گزيند .
هلوچين
(
holucin
) ا . پ . بادپيچ .
هلوزون
(
halavzun
) ا . پ .
نقاشيها و اسليميها كه در ديوار خانه و جز آن نقش كنند .
هلوع
(
halu '
) ص . ع . سخت