تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3944

مساهمون:

ص٣٩٤٤

هصم

(
hosam
) و

هصمصم

(
hasamsam
) ا . ع . شير بيشه .

هصو

(
hasv
) م . ع . هصا هصوا ( از باب ضرب ) : كلانسرين گرديد و پير شد .

هصور

(
hasur
) و (
hasvar
) و

هصورة

(
hasvarat
) ا . ع . شير بيشه .

هصهاص

(
hash s
) ا . ع . مرد درخشان چشم .

هصهص

(
hoshos
) ا . ع . مرد توانا . و شير توانا .

هصهصة

(
hashasat
) م . ع . درخستن . و نشاندن . و عيب كردن .

هصيص

(
hasis
) ص . ع . شكسته و پاسپرده .

هصيص

(
hasis
) م . ع . هصت النار هصيصا ( از باب ضرب ) : درخشيد آن آتش .

هض

(
hazz
) م . ع . هضه هضا ( از باب نصر ) : شكست آن را و كوفت آن را و يا شكست آن را شكستنى كه دون هد و فوق رض باشد . و هضت الابل : شتاب رفت شتران . و هض فلان المشى : بروش نيكو رفت فلان . و هض فلانا : بر آغالانيد فلان را .

هضاء

(
hazz '
) ا . ع . گروه مردم . و رمه اسبان .

هضاب

(
hez b
) ع . ج . هضبة .

هضاة

(
hez t
) ا . ع . گيسو . و ماده خر .

هضاض

(
hazz z
) ص . ع . فحل هضاض : گشن گردن شكننده ديگر گشان .

هضاض

(
hazz z
) ا . ع . از اعلام است .

هضاضة

(
haz zat
) ا . ع . آنچه از كسى بشكند .

هضام

(
hazz m
) ا . ع . داروى گوارش . و مرد خرج‌كنندهء مال . و شير بيشه .

هضائم

(
haz 'em
) ع . ج . هضيمة .

هضب

(
hazb
) م . ع . هضب السماء هضبا ( از باب ضرب ) : باريد آسمان . و هضب الرجل : برفتار افسرده دلان رفت آن مرد . و هضب فى الحديث : بسخن در آمد و بلند كرد آواز را .

هضب

(
hazb
) و (
hazeb
) ع . ج . هضبة .

هضب

(
hazab
) ع . ج . هاضب .

هضب

(
hezzab
) ا . ع . اسب بسيار خوى كه عرق بسيار كند . و سخت و درشت اندام توانا . ج : هضبات .

هضبات

(
hazab t
) ع . ج . هضبة .

هضبات

(
hezzab t
) ع . ج . هضب .

هضبة

(
hazbat
) ا . ع . كوه . و كوه گستردهء بر زمين . و كوهى كه تنها از يك پارچه سنك باشد . و كوه دراز بلند و منفرد سرخ رنك . و پشته كم گياه . و باران سخت . و باران بزرك قطره و باران پيوسته . ج : هضب و هضاب و هضبات و هضب . ج ج : اهضاب . ج ج ج : اهاضيب .

هضل

(
hazl
) ا . ع . كثير و بسيار .

هضل

(
hazl
) م . ع . هضل بالشعر و بالكلام : بشعر و سخن در آمد .

هضلاء

(
hazl '
) ا . ع . زن دراز پستان .

هضم

(
hazm
) م . ع . هضمه هضما ( از باب ضرب ) : رفع كرد آن را از موضعش و شكست آن را . و هضم فلانا حقه : كم كرد حق فلان را و ستم كرد بر آن . منه قوله تعالى :
فَلا يَخافُ ظُلْماً وَ لا هَضْماً
. هضمت له حقى : واگذار كردم و ساقط كردم از براى او حق خودم را . و هضم فلانا : ظلم كرد بر فلان و خشم گرفت برو . و هضم الدواء الطعام : شكست آن دو اطعام را در معده .

هضم

(
hazm
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گوارش و تحليل غذا در معده . و سريع الهضم : غذايى كه گوارش آن در معده نيك باشد و زود از معده بگذرد . و قابل هضم : چيزى كه معده آن را تحمل كند و داراى گوارش باشد . و هضم كردن : تحليل بردن غذا . و خيانت كردن . و هضم نفس : فرونشاندن خشم و غضب .

هضم

(
hazm
) و (
hezm
) ا . ع . زمين پست و هموار . و شكم رودبار . و شكم دريا . ج : اهضام و هضوم . و در تحذير گويند : الليل و اهضام الوادى : يعنى حذر كن از رفتن بشب در شكمهاى وادى .

هضم

(
hazm
) و (
hazam
) ا . ع . خوشبوى و بخور . ج : اهضام .

هضم

(
hazam
) م . ع . هضم البطن هضما ( از باب سمع ) : باريك شكم و درآمده شكم گرديد . و نيز هضم : باريك گرديدن تهيگاه . و بهم در آمدن پهلوها . و راست گشتن استخوان پهلوى اسب . و منضم گرديدن بالاى شكم آن . و راست شدن شكم و در آمدن اعلاى آن و آن عيب است .

هضم

(
hozom
) ع . ج . هضوم .

هضماء

(
hazm '
) ص . ع . مؤنث اهضم : ماديان باريك شكم و تهيگاه و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3944 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )