تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3941

مساهمون:

ص٣٩٤١

هسته

(
haste
) ا . پ . خسته ميوه‌ها مانند زردآلو و هلو و جز آن . و وجود و هستى . و هسته انگور را جنجه نيز گويند .

هستى

(
hasti
) ا . پ . وجود و ذات . و گيتى و جهان و عالم . و مخلوق و موجود . و دولت و ثروت . و خودبينى و خودپسندى . و هستى دو روزه : زندگانى ناپايدار و فانى . و هستى صرف : وجود مطلق . و هستى ناكس : عمر فانى و ناپايدار و كوتاه .

هستيدن

(
hastidan
) ف ل . پ . بودن و شدن . و راضى شدن و قبول كردن و شايستن و ارزيدن و ارزش داشتن .

هستى فروش

(
hasti - faruc
) ص . پ . واو مجهول - آنكه اعتماد مىكند بر درازى عمر و بر بقا .

هسد

(
hasad
) ا . ع . مرد دلير . و شير بيشه . ج : هساد .

هسر

(
hasar
) ا . پ . يخ و آب فسرده .

هسرة

(
hosrat
) ا . ع . نزديكان و خويشان از عموها و خالوها .

هسع

(
has '
) م . ع . هسع هسعا ( از باب فتح ) : شتاب كرد .

هسك

(
hask
) و (
hasak
) ا . پ . ابزارى كه بدان غله را باد دهند تا از كاه جدا گردد . و طبقى از نى كه بدان غله را پاك كنند .

هسم

(
hasm
) م . ع . لغة فى الهشم .

هسم

(
hosom
) ا . ع . كاويها و محرقها .

هسهاس

(
hash s
) ا . ع . شبانى كه گوسپندان را همه شب چراند و پاس دارد . و آنكه جهة يك كارى بشب خواب نكند . و قصاب . و سير شتاب .

هسهاس

(
hash s
) ص . ع . قرب هسهاس : قرب شتاب .

هسهسة

(
hashasat
) ا . ع . آواز خفى جنيان كه در بيابان بشب شنيده شود . و آواز زره و پيرايه . و صداى پاى در شب . و پيوسته روانى آب . و هر چيزى كه داراى آواز خفى باشد . ج : هساهس . و هساهس الناس : سخنهاى خفى مردمان كه شنيده نشود .

هسير

(
hasir
) ا . پ . يخ و هسر و آب فسرده .

هسيرة

(
hosayrat
) ا . ع . مصغر هسرة .

هسيس

(
hasis
) ا . ع . ريزه ريزه از چيزى . و سخن پنهان و نرم و خفى .

هش

(
hac
) ا . پ . حركت و جنبش و كوچ و رحلت و روانگى . و گل و لاى .

هش

(
hec
) ا . پ . دسته قلبه كه بدان جفت گاو را محكم مىبندند .

هش

(
hoc
) ا . پ . هوش و زيركى و فراست و ذهن و عقل و شعور و هوشيارى و جان . و مرك و موت و اجل . و هش داشتن : زيرك و عاقل بودن و دانا و خردمند بودن . و طبيب عيسوى هش : پزشك داناى كار آزموده مانند حضرت عيسى .

هش

(
hoc
) پ . كلمه‌ايست كه بدان ستور بخصوص خر را منع از رفتار مىكنند .

هش

(
hacc
) ا - ص . ع . اسب بسيار خوىآور ضد هلود . و نان نرم . و شئ هش : چيز سست و نرم . و رجل هش بش : مرد شادمان خوش‌روى ، و چون خواسته باشند كسى را مدح كنند مىگويند : هوهش المكسر : يعنى او نرم و خوش خوى است هنگام خواستن چيزى از وى . و اطعمه هشامشا : خورانيدم به او طعام پاكيزه .

هش

(
hacc
) م . ع . هش الرجل هشا ( از باب نصر و ضرب ) : برجست آن مرد با عصا . و هش الورق بعصا : زد عصا را بر برك درخت تا فرو ريزد . و قوله تعالى :
وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي
.

هشاش

(
hac c
) ص . ع . خبز هشاش : نان نرم .

هشاش

(
hac c
) م . ع . هش هشاشا و هشاشة . ر . هشاشة .

هشاش

(
hacc c
) ص . ع . شادمان و خوشحال و خوش‌خوى و نرم‌دل و با ملاطفت .

هشاشة

(
hac cat
) م . ع . هش فلان اليه و له هشاشا و هشاشة ( از باب ضرب و سمع ) : شادمانى نمود بسوى آن و سبكى نمود و خرسند گرديد . و هش الشئ هشاشة ( از باب سمع ) : نرم و سست گرديد آن چيز .

هشاشة

(
hacc cat
) ص . ع . قربة هشاشة : مشكى كه بواسطه تنكى و نازكى پوست آب از وى چكد .

هشام

(
hec m
) ا . ع . جود و بخشش و جوانمردى و سخاوت . و از اعلام است . و هشام بن عبد الملك بن مروان ابن حكم : دهمين خليفه از خلفاى بنى اميه كه از سال 105 هجرى تا سال 125 خلافت نمود .

هشپلك

(
hocpolak
) ا . پ . صدايى كه كبوتربازان وقت پرانيدن كبوتران با دو سر انگشت دست از دهان بيرون كنند .

هشت

(
hact
) پ . ص . توصيفى