تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3928

مساهمون:

ص٣٩٢٨
آنكه در آتشكده آتش مىافروزد .

هربذ

(
herbez
) ا . ع . مأخوذ از عربذ فارسى و به معناى آن و عالم و داناى آتش‌پرستان . ج : هرابذة .

هربذة

(
harbazat
) ا . ع . نوعى از رفتار كمتر از خبب .

هربذى

(
herbaz
) ا . ع . رفتار با خرامش و ناز . و عد الجمل الهربرى : يعنى رفت آن شتر در حالت تكيه بر يك طرف بدن .

هربع

(
horbo '
) ا . ع . دزد سبك و چالاك . و گرگ چست و چالاك .

هربنگ

(
horbang
) ا . پ . يك نوع گياهى سمى كه در ميان زراعت در ايام بهار رويد و داراى غوزه‌ايست شبيه بغوزه لاله و خوردن آن جنون و ديوانگى آورد .

هربوغ

(
horbuq
) ا . ع . نوعى از تره خوراكى شبيه باشتر غار .

هربه

(
harbe
) ا . پ . قلمون . ر . بوقلمون .

هر پاسبان

(
har - p sb n
) ا . ا . پ . هرباسب و هر يك از هفت سياره .

هرة

(
herrat
) ا . ع . گربه ماده . ج : هرر .

هرت

(
hart
) م . ع . هرت اللحم هرتا ( از باب نصر و ضرب ) : نيك پخت گوشت را و مهرا كرد آن را . و هرت الثوب : درانيد و پاره پاره كرد جامه را . و هرت عرضه : طعن كرد در آبرو و عرض آن .

هرت

(
harat
) م . ع . هرت هرتا ( از باب سمع ) : فراخ گرديد . و هرتت المراة : هريت گرديد آن زن .

هرت

(
harct
) ا . ع . شير بيشه .

هرتوز

(
hartuz
) ا . پ . راستى و صداقت و حقيقت .

هرته

(
harte
) ا . پ . غلاف و نيام . و ظرفى كه محتوى چيزى باشد .

هرته

(
hrateh
) م ف . پ . هاى ملفوظ - هر طرف و هر جانب و هر جا .

هرث

(
hers
) ا . ع . جامهء كهنه .

هرثم

(
harsam
) ا . ع . شير بيشه .

هرثمة

(
harsamat
) ا . ع . نوك بينى و نوك بينى سك . و سياهى ما بين دو سوراخ بينى سك . و فاصله ما بين بينى و لب . و گودى لب بالايين . و شير بيشه . و نام مردى .

هرج

(
harj
) ا . پ . حدود ملك دشمن .

هرج

(
harj
) ا . ع . آشوب و فتنه و قتل . و فيه هرج و مرج : يعنى در او اضطراب و آشوب و درهم آميختگى مىباشد .

هرج

(
harj
) م . ع . هرج جاريته هرجا ( از باب نصر و ضرب ) : گاييد كنيزك خود را . و هرج الناس هرجا ( از باب ضرب ) : در آشوب و فتنه و فساد و قتل واقع شدند آن مردمان . و هرج الباب : گشاده گذاشت در را . و هرج فى الحديث : بسيارى و فزونى نمود در سخن و سخن شوريده گفت . و هرج الفرس : برفتار آمد آن اسب . يق : مر يهرج اى يسرع . و نيز هرج : افزونى كردن در چيزى . و منه قولهم فى الجماع : بات يهرجها ليلته جمعاء : يعنى در شب جمعه جماع بسيار كرد با آن زن .

هرج

(
herj
) ا . ع . مرد گول و احمق . و سست و ضعيف از هر چيزى .

هرج

(
haraj
) م . ع . هرج البعير هرجا ( از باب سمع ) : سرگشته و سراسيمه گشت آن شتر از شدت گرما و يا از بسيارى مالش قطران .

هرجا

(
har - j
) م ف . پ . هر محل و هر مكان و هر موضع و همه جا .

هرجاب

(
herj b
) ا . ع . دراز از مردم و جز آن . و نام موضعى .

هر جا كه

(
har - j - ke
) پ . كلمهء علاقه و شرط يعنى هر كجا .

هر جا گرد

(
har - j - gard
) ص . پ . آواره و اوباش و هرزه گرد .

هرجان

(
harj n
) ا . ع . نوعى از بادام كوهى كه روغن آن را . زيت الهرجان گويند .

هرجائى

(
har - j 'i
) ص . پ . بىقيد و ثبات و بىقرار و ناپايدار و نااستوار در محبت و دوستى . و آواره و اوباش و هرزه گرد .

هر جائى نهاد

(
har - j 'i - neh d
) ص . پ . بىوفا و ناسپاس و نااستوار در محبت و دوستى .

هرجب

(
herjabb
) ا . ع . دراز از مردم و جز آن .

هرجة

(
herjat
) ا . ع . كمان نرم .

هرجشة

(
herjecat
) ا . ع . ماده شتر سال خورده .

هرجع

(
herja '
) ا . ع . لنك و اعرج .

هرجف

(
herjaff
) ا . ع . مرد ضعيف و سست .

هرجل

(
horjol
) ا . ع . مردى كه گامهاى فراخ گذارد . ج : هراجل .

هرجلة

(
harjalat
) ا . ع . رفتار شوريده .

هرجلة

(
harjalat
) م . ع . هرجل هرجلة : شوريده رفت .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3928 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )