تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3905

مساهمون:

ص٣٩٠٥

هالع

(
h le '
) ص . ع . مرد خروشندهء از ناشكيبايى و نيك ناشكيبا . الحديث : من شر ما اوتى العبد شح هالع و جبن خالع : اى شح يجزع فيه العبد و يحزن .

هالع

(
h le '
) ا . ع . شتر مرغ رمنده و درگذرنده .

هالعة

(
h le'at
) ا . ع . مؤنث هالع : شتر مرغ ماده رمنده و درگذرنده .

هالك

(
h lek
) ص . ع . رجل هالك : مرد مرده و نيست شونده . ج : هلاك و هلكة و هلك (
hollak
) و هلك (
holk
) و هلكى و هوالك . المثل : فلان هالك فى الهوالك .

هالك

(
h lek
) ا . ع . هالك ابن عمرو بن اسد : مردى بود آهنگر .

هالك

(
h lek
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مرده و هلاك شده . و هالك شدن : فوت شدن و مردن .

هالكة

(
h lekat
) ص . ع . نفس حريص بسيار آزمند .

هالكى

(
h lekiyy
) ا . ع . آهنگر و صيقل‌گر .

هالوجين

(
h lujin
) ا . پ . بادپيچ .

هالوك

(
h luk
) ا . ع . موش . و نوعى از گياه طرثوث .

هاله

(
h le
) ا . پ . مردم مفسد و مفتن و بدذات . و رنك و لون . و قرار گرفته و آرام يافته و آرميده . و نوعى از هيزم بسيار چرب كه در مشعلها مىسوزانند .

هاله

(
h le
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خرمن ماه كه برهون و خر گرو سابود و شابود و شابورد و شادورد و شارود و شاكورد و شاهورد و شايراد و شايورد نيز گويند .

هاله‌وار

(
h le - v r
) ص . پ . دايره‌اى و مانند خرمن ماه .

هام

(
h m
) ع . ج . هامة .

هام

(
h m
) ا . ع . نام شهرى در يمن .

هامال

(
h m l
) ا . پ . همال و همتا و قرين و نظير و شبه و مانند و انباز و شريك .

هامان

(
h m n
) ا . ع . نام برادر حضرت ابراهيم . و نام وزير فرعون .

هاماور

(
h m var
) و

هاماوران

(
h m var n
) ا . پ . ملك شام . و ملك يمن .

هامة

(
h mat
) ا . ع . جغد و بوم . و سر از هر حيوانى . و مهتر و رييس قوم . و اسب . ج : هام . و نام شهرستانى در دشت مصر .

هامة

(
h mmat
) ا . ع . هر جانورى كه داراى زهر كشنده باشد مانند مار و گاه بر حشرات نيز اطلاق مىگردد . ج : هوام . و نعم الهامة هذا : يعنى نيك ستورى است اين . و قولهم : ايوذيك هوام رأسك : مراد شپش است .

هامة

(
h mmat
) ص . ع . دابة هامة : ستور بسيار خوار .

هامج

(
h mej
) ا . ع . آنچه گذاشته و ترك كرده باشند بطورى كه يكى در ديگرى درآيد .

هامج

(
h mej
) ص . ع . همج هامج : گرسنگى بسيار سخت .

هامد

(
h med
) ا - ص . ع . سياه گشته متغير . و گياه خشك . و جاى بىگياه . و ثوب هامد : جامه‌اى كه در صورت ظاهر بىعيب باشد ولى چون دست بر وى زنند از بسيارى كهنگى از هم پاشيده شود .

هامدة

(
h medat
) ص . ع . مؤنث هامد . و ارض هامدة : زمينى كه در آن نه حيوة و نه چوب و نه گياه و نه باران باشد . و نار هامدة : آتش خاموش شده .

هامر

(
h mer
) ا . ع . ابر نيك روان بسيار باران .

هامراه

(
h m - r h
) ا . پ . يار و رفيق و همراه و رفيق سفر .

هامرز

(
h marz
) پ . بلغت پهلوى كلمه امر يعنى برخيز .

هامرز

(
h marz
) ا . ع . نام پادشاهى از پادشاهان ايران .

هامز

(
h mez
) ا . ع . عيب كننده و سخن‌چين .

هامش

(
h mec
) ا . ع . حاشيهء كتاب ، لغة مولدة .

هامع

(
h me '
) ص . ع . دمع هامع : اشك روان . ج : هوامع .

هامل

(
h mel
) ص . پ . همدل و موافق . و مشابه و يكسان .

هامل

(
h mel
) ص . ع . شتر بچرا گذاشته شدهء بىساربان ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . ج : همل (
hamal
) و (
hommal
) و هاملة و همولة و هملى و همال (
homm l
) و (
hem l
) و (
hom l
) .

هاملة

(
h melat
) ص . ع . ماشية هاملة : ستور بچرا گذاشته شده بىنگهبان . ج : هوامل .

هاملة

(
h melat
) ص - ع . ج . هامل .

هامن

(
h mon
) ا . پ . هامون .

هاموار

(
h m - v r
) و

هامواره

(
h m - v re
) ص - م ف . پ . برابر و هموار و بيك طريق كه پستى و بلندى نداشته