تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3902

مساهمون:

ص٣٩٠٢

هاجرة

(
h jerat
) ا . ع . نيم روز و زوال آفتاب . و سختى گرما . ج : هواجر . و نيز هاجرة : رسوايى و فضيحت . ج : هاجرات . يق : رماه بهاجرات اى بفضائح و فواحش .

هاجرى

(
h jeriyy
) ا . ع . بنا و معمار . و آنكه لازم گيرد حضر و شهر را . و هر چيز خوب و گرامى و جيد . و جوانمرد .

هاجرى

(
h jeriyy
) ص . ع . منسوب به شهر هجر از شهرهاى يمن .

هاجس

(
h jes
) ا . ع . خاطر و آنچه در دل گذرد . ج : هواجس .

هاجشة

(
h jecat
) ا . ع . جماعت و گروه نو فراهم آمده .

هاجع

(
h je '
) ص . ع . بشب خوابنده . ج : هجع و هجوع .

هاجل

(
h jel
) ا . ع . مرد خوابنده . و بسيار سفر .

هاجن

(
h jen
) ا . ع : آتش زنه كه بيك زدن آتش ندهد . و دختر نارسيده‌اى كه وى را شوى دهند . و خردسال از گوسپندان و جز آن كه پيش از رسيدگى وى را گشن دهند . و بزغالهء ماده‌اى كه قبل از بلوغ بار گيرد .

هاجنة

(
h jenat
) ا . ع . خرمابنى كه در كوچكى بار دهد .

هاجى

(
h ji
) ص . ع . هجو كننده . و حروف مقطعات خواننده .

هاچيدن

(
h - cidan
) ف ل - م . پ . گرفتن و ربودن . و خشك كردن و پژمردن . و سرد شدن و افزون گشتن سرما .

هاختور

(
h xtur
) ا . پ . پاره و جزء و حصه و بهره .

هاد

(
h d
) ا . ع . جنبش و حركت . يق : ما له هيد و لا هاد : يعنى نمىجنبد و حركت نمىكند و منع از چيزى نمىكند و منزجر از چيزى نمىشود . و نيز هاد به سكون دال زجرى است مر شتر را .

هاد

(
h d
) م . ع . هاد هيدا و هادا . ر . هيد .

هاد

(
h dd
) ا . ع . آواز و بانگى كه از جانب دريا مردم ساحل مىشنوند و از آن در زمين جنبشى پديد مىآيد و گاه زلزله حادث مىگردد .

هادة

(
h ddat
) ا . ع . تندر و بانك ابر .

هادخت

(
h - doxt
) ا . پ . نام نسك بيست و دويم از كتاب زند و آن را هاداختا نيز گويند .

هادر

(
h der
) ا . ع . شير ترش شده كه زبرين آن ستبر و چغرات و زيرين آن تنك و زرد آب شده باشد . و مرد بىاعتبار و افتاده . ج : هدرة (
hadarat
) و (
hedarat
) و (
hodarat
) .

هادر

(
h der
) ص . ع . شتر با بانك .

هادرة

(
h derat
) ص . ع . ماده شتر با بانك . ج : هوادر . و ارض هادرة : زمين گياهناك تمام گياه .

هادرويش

(
h - darvic
) ا . پ . نام بيابانى در تركستان .

هادف

(
h def
) ص . ع . درآينده . و هل هدف اليكم هادف : آيا در شهر شما تازه كسى در آمده است .

هادفة

(
h defat
) ا . ع . گروه و جماعت .

هادل

(
h del
) ص . ع . فرو هشته و آونگان . و بعير هادل : شترى كه لفج آن آونگان و فروهشته باشد .

هادم

(
h dem
) ص . ع . شكننده و ويران‌كنندهء بنا . و هادم اللذات : مرك .

هادورى

(
h duri
) ا . پ . نوعى از گدايان سمج و مبرم .

هادوريان

(
h duri n
) ا . پ . ج . هادورى . و گروه مردم بىسر و پا كه يساولان و چوب‌داران آنها را از سر راه پادشاهان دور كنند .

هادون

(
h duna
) ع . ج . هادى .

هادى

(
h di
) ا . پ . يك نوع سنگى و گويند هر كه آن را با خود داشته باشد سك بوى فرياد نكند .

هادى

(
h di
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هدايت‌كننده و براستا و راه نماينده و آرام گيرنده . و پيكان تير . و هادى سبيل : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و هم‌چنين هادى مهدى : غلام .

هادى

(
h di
) ص . ع . راه راست نماينده . ج : هداة و هادون . و الهادى موسى بن محمد المهدى : چهارمين خليفه از آل عباس كه در سال 170 هجرى پس از يك سال و سه ماه خلافت وفات كرد .

هادى

(
h di
) ا . ع . پيشوا . و گردن و مقدم گردن . ج : هوادى . يق : اقبلت هوادى الخيل اى اعناقها . و شير بيشه . و اول شب . و اول گله شتران پيش‌رو كه نمايان گردد . و گاوى كه در مركز خرمن بندند تا گاوان ديگر در وقت خرمن‌كوبى گرد آن گردند . ج : هوادى نيز . و هادى السهم : پيكان تير . و الهادى : خداوند عالم جل شانه . و هادى السبيل و يا هادى الطريق :