تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3886

مساهمون:

ص٣٨٨٦
گياه آن .

وكم

(
vakam
) م . ع . وكم وكما ( از باب حسب ) : اندوهگين گرديد . و هم يكمون الكلام : يعنى ايشان السلام عليكم بكسر كاف مىگويند .

وكمة

(
vakmat
) ا . ع . زن ستبر سير شكم .

وكن

(
vakn
) ا . ع . آشيانه مرغ . ج : اوكن و وكون و وكن (
vokon
) و (
vokn
) .

وكن

(
vakn
) م . ع . وكن الرجل وكنا ( از باب ضرب ) : سخت رفت آن مرد . و وكن فلان : نشست فلان . و وكن الطائر بيضه و على بيضه وكنا و وكونا : در زير خود گرفت آن مرغ تخم خود را .

وكن

(
vokon
) و (
vokn
) ع . ج . وكن .

وكن

(
vokan
) و

وكنات

(
vokan t
) ع . ج . وكنة .

وكنة

(
vaknat
) و (
veknat
) و (
voknat
) و (
vokonat
) ا . ع . آشيانه مرغ در هر كجا كه باشد . ج : وكن و وكنات .

وكواك

(
vakv k
) ا - ص . ع . جبان و ترسو . و گرد گردنده در رفتار .

وكواكة

(
vakv kat
) ا . ع . زن كلان سرين .

وكوب

(
vakub
) ص . ع . ظبية وكوب : ماده آهوى فراخ‌گام .

وكوب

(
vokub
) م . ع . وكب وكبا و وكوبا . ر . وكب .

و كود

(
vokud
) م . ع . وكد بالمكان وكودا ( از باب ضرب ) : اقامت نمود در آنجاى . و وكد فلانا وكده : قصد كرد قصد فلان را . و وكد بالامر : اهتمام كرد در آن كار . و وكد فلانا : آهنك كرد فلان را . و وكد الشئ : رسيد آن چيز . و وكد العهد : استوار بست آن پيمان را . و وكد الرحل : بست پالان را .

وكور

(
vokur
) م . ع . وكر وكرا و وكورا . ر . وكر .

وكور

(
vokur
) ع . ج . وكر .

وكوع

(
vaku '
) ص . ع . فلان وكوع لكوع : فلان لئيم و ناكس است .

وكوف

(
vakuf
) ص . ع . ناقة وكوف : ماده شتر شيرناك .

وكوك

(
vak - vak
) ا . پ . آواز و غوغا و بانك سك .

وكوكة

(
vakvakat
) ا . ع . گرد گرديدن . و فرار از جنك . و هدير كبوتر .

وكول

(
vokul
) م . ع . وكل وكلا و وكولا . ر . وكل .

وكون

(
vokun
) ا . ع . ج . وكن .

وكون

(
vokun
) م . ع . وكن وكنا و وكونا . ر . وكن .

وكى

(
vaky
) م . ع . وكى القربة وكيا ( از باب ضرب ) : با وكاء بست سر آن مشك را .

وكيت

(
vakit
) ا . ع . سخن‌چينى و بدسگالى در نزد والى . و آراستگى سخن بدروغ .

وكيد

(
vakid
) ص . ع . محكم و استوار و اكيد .

وكير

(
vakir
) و

وكيرة

(
vakirat
) ا . ع . مهمانى بناى نو .

وكيع

(
vaki '
) ص . ع . سقاء وكيع : مشك استوار كه از آن آب نزهد . و فرس وكيع : اسب استوار كه خوى نكند . و فرو وكيع : پوستين سخت و درشت . و قلب وكيع : دل استوار و دلى كه آن را دو چشم بينا و دو گوش شنوا باشد . و رجل وكيع : مرد لئيم . و فلان وكيع لكيع : فلان لئيم و ناكس است .

وكيع

(
vaki '
) ا . ع . گوسپندى كه ديگر گوسپندان پيرو آن باشند . و از اعلام است .

وكيف

(
vakif
) م . ع . و كف وكفا و وكيفا . ر . و كف .

وكيل

(
vakil
) ا . ع . آنكه كارى بوى واگذار شده باشد فعيل بمعنى مفعول و نيز بمعنى فاعل مىآيد هرگاه بمعنى حافظ باشد . قوله تعالى :
حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
. و گاه در جمع و مونث نيز استعمال شود . ج : وكلاء .

وكيل

(
vakil
) ا . پ . مأخوذ از تازى - رسول و پيغامبر و گماشته و كارگزار و مباشر و نايب و خليفه و قايم‌مقام و جانشين و پيشكار و وصى و كسى كه براى كارى گماشته شده باشد و كار را بوى سپرده باشند . و وكيل خرج : خداوند خانه و مهماندار و كسى كه مخارج خانه بوى سپرده شده باشد . و وكيل در : نايب مناب و وكيل دربار . و وكيل دعوا : آنكه از جانب كسى در محكمه قاضى حاضر مىشود و اقامه مىكند ادعاى وى را . و وكيل سلطنت : نخستين دستور و وزير اعظم و بزرك‌مهر . و وكيل كردن : جانشين كردن و نايب مناب كردن و از جانب خود كسى را برگماشتن و كسى را برسالت فرستادن . و وكيل مطلق : برگماشته‌اى كه اختيار تمام بوى داده شده باشد . و نيز وكيل : يكى از صاحب منصبان لشكرى كه پايين‌تر از نايب سلطان باشد و بالاتر از سرجوقه .

وكيلى

(
vakili
) ا - ص . پ . منسوب به وكيل و وكالت .