تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3885

مساهمون:

ص٣٨٨٥
ا . ع . مهمانى بناى نو .

وكرة

(
vokrat
) ا . ع . حوض و آبخور و جاى فرود آمدن در آب .

وكرى

(
vakar
) ص . ع . ناقة وكرى : ماده شتر تيزرو . و ماده شتر كوتاه بالاى پر گوشت . و امراة وكرى : زن سخت سپرده زمين را زير پاى .

وكرى

(
vakr
) ا . ع . نوعى از دويدن اسب و اشتر كه در آن جستن باشد .

وكرى

(
vokr
) ع . ج . وكرة .

وكز

(
vakz
) ا . ع . نام موضعى .

وكز

(
vakz
) م . ع . وكزه وكزا ( از باب ضرب ) : دور كرد آن را و راند و زد آن را و مشت زد آن را و نيزه زد آن را . و وكز الرمح : سپوخت آن نيزه را . و وكز الاناء : پر كرد آن خنور را . و وكز فلان : دويد فلان .

وكس

(
vaks
) ا . ع . منزل ماه كه در آن كسوف پذيرد . و باقى مانده فساد در زخم . يق : برات الشجة على وكس اذا بقى فى جوفها شئ و نقصان .

وكس

(
vaks
) م . ع . كم كردن و كم شدن ( لازم و متعدى ) . و در آمدن ماه در منزل ستاره نحس . و خون و يا استخوان در دماغ افتادن . و زيان و كمى رسيدن در تجارت و زيان رسيده شدن مرد در تجارت . يق : وكس فلان فى تجارته ( مجهولا ) وكسا ( از باب ضرب ) : زيان رسيده شد آن مرد در تجارت خود . فوكس ماله : پس كم شد مال او .

وكشك

(
vakcak
) ا . پ . درخت مصطكى .

وكظ

(
vakz
) م . ع . وكظه وكظا ( از باب ضرب ) : دور كرد آن را و راند . و وكظ على الامر : دوام ورزيد بر آن كار .

وكع

(
vak '
) م . ع . وكع انفه وكعا ( از باب فتح ) : مشت زد بر بينى آن . و وكعت العقرب : گزيد آن عقرب . و كذلك : وكعت الحية . و وكعت الدجاجة : فرو خوابيد ماكيان جهة گشنى كردن . و وكع البعير : در افتاد آن شتر از درد . و وكع فلانا بالامر : سرزنش نمود فلان را در آن كار و عيب‌جويى كرد از آن . و وكع الشاة : بدست زد بر پستان آن گوسپند و جنبانيد آن را وقت دوشيدن .

وكع

(
vaka '
) م . ع . وكع الرجل وكعا ( از باب سمع ) : بر نشسته قرار داد ابهام پاى را بر سبابه چندانكه بيخش مانند گرهى بيرون برجسته ماند . و نيز وكع : ميل كرد سينه پا بجانب خنصر و اين حالت بيشتر در كنيزكانى ديده مىشود كه كار زياد مىكنند . و فى رسغه وكع وكوع على القلب : در كسى مىگويند كه كوع آن پيچيده باشد . و نيز انقلاب پاى را بجانب وحشى وكع گويند .

وكعاء

(
vak ' '
) ص . ع . مونث اوكع : زنى كه انگشت ابهام پايش بر وى سبابه برنشسته باشد . و زن دراز . و زن فرومايه گول . و نيز وكعاء : زن دردگين .

وكعاء

(
vak ' '
) ا . ع . دبر .

و كف

(
vakf
) ا . ع . نطع و گستردنى از اديم . و وقوع چيزى .

و كف

(
vakf
) م . ع . و كف البيت بالمطر وكفا و وكيفا و توكافا ( از باب ضرب ) : چكيد باران از سقف خانه . و كذلك : وكفت العين بالدمع . و يق ايضا : و كف الدمع : يعنى چكيد اشك .

و كف

(
vakaf
) ا . ع . ميل . و جور . و عيب و بزه و گناه و فساد . و ضعف و تباهى . و گرانى و سختى و شدت . و خوى و عرق . و فرق . و خوف . و بن كوه و فرود زمين درشت سنگناك . و برو اره مانندى كه بر كنيف خانه سازند . ج : اوكاف . الحديث : خيار الشهداء اصحاب الوكف اى الذين انكفات عليهم مراكبهم فى البحر اى انقلبت فصارت فوقهم مثل اوكاف البيت .

و كف

(
vakaf
) م . ع . و كف يوكف وكفا ( از باب سمع ) : خميد و ميل كرد . و نيز و كف : ستم كردن و جور نمودن . و عيبناك شدن . و بزه‌مند گرديدن . و سست گشتن . و فاسد شدن .

وكل

(
vakl
) م . ع . وكل بالله وكلا ( از باب ضرب ) : تكيه نمود بر خدا و اعتراف بعجز خود نمود . و وكل اليه الامر وكلا و وكولا : به دو گذاشت آن كار را و بوى سپرد آن را . و وكلت الدابة : سست گرديد آن ستور .

وكل

(
vakal
) ص . ع . رجل وكل : مرد عاجز كه كار خود را به ديگرى سپارد و بر وى تكيه نمايد .

وكلا

(
vokal
) ا . پ . مأخوذ از تازى - وكيلها و نايبها و قايم مقامها و گماشتگان و وزرا و پيشكارها . و وكلاى دولت : وزرا .

وكلاء

(
vokal '
) ع . ج . وكيل .

وكلة

(
vokalat
) ص . ع . رجل وكلة : مرد ضعيف و عاجز كه كار خود را به ديگرى سپارد و بر وى تكيه كند .

وكم

(
vakm
) م . ع . وكمه الامر وكما ( از باب ضرب ) : اندوهناك گردانيد او را آن كار . و وكم الشئ : از بيخ بركند آن چيز را . و خوار گردانيد آن چيز را . و وكمت الارض ( مجهولا ) : سپرده شد آن زمين در زير پاى و خورده شد