تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3757

مساهمون:

ص٣٧٥٧
الرجل على قومه نكابة و نكوبا ( از باب نصر ) : نقيب و پذرفتارست آن مرد بر قوم خود و تكيه‌گاه و معتمد ايشانست .

نكاپ

(
nek p
) ا . پ . نكاب و بهله و دستكش قوشچيان .

نكأة

(
naka'at
) و (
noka'at
) ا . ع . شكوفهء طرثوث .

نكأة

(
noka'at
) ص . ع . فلان زكأة نكاة : فلان ادا مىكند حقى كه بر وى باشد و درنك نمىكند در اداى آن .

نكات

(
nak t
) ع . ج . نكتة .

نكات

(
nok t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نكته‌ها و انديشه‌ها و لطيفه‌ها و مطالب دقيقه و رموز و علامات پنهانى .

نكات

(
nakk t
) ا . ع . سخت عيب كنندهء مردم .

نكاث

(
nok s
) ا . ع . آبله ريزه‌اى كه در دهان شتر برآيد .

نكاثة

(
nok sat
) ا . ع . شكسته و ريزهء مسواك كه در دهن بماند . و پاره‌هاى گسستهء سر ريسمان .

نكاح

(
nek h
) ا . ع . وطء و عقد و بضع . و قولهم : اسرع من نكاح ام خارجة . ر . نكح (
nekh
) و (
nokh
) .

نكاح

(
nek h
) م . ع . نكحت المرأة نكحا و نكاحا ( از باب ضرب و فتح ) : عقد زناشويى بستم آن زن را . و نكحت المرأة الرجل : عقد زناشويى بست آن زن با آن مرد . و نكح زوجته : گاييد آن مرد زوجهء خود را . و نكح النعاس عينه : غالب شد خواب بر چشم آن . و نكح المطر الارض : تر كرد باران زمين را . و نكح فلانا الدواء : غالب شد دوا بر فلان .

نكاح

(
nek h
) م . ع . ناكح مناكحة و نكاحا . ر . مناكحة .

نكاح

(
nek h
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ازدواج و ميزاد و زناشويى و عروسى و بغل خوابى . و نكاح كردن و يا عقد نكاح كردن : عروسى كردن و جفت گرفتن .

نكاح

(
nakk h
) ص . ع . آنكه زن بسيار گرفته باشد و كثير النكاح و پر شهوت .

نكاحى

(
nek hi
) ص . پ . منسوب بنكاح .

نكارة

(
nak rat
) ا . ع . زيركى .

نكارة

(
nak rat
) م . ع . نكر نكارة و نكرا و نكرا ( از باب سمع و كرم ) : زيرك و با فطانت و جودت راى گرديد . و نكر الامر نكارة ( از باب كرم ) : سخت و دشوار گرديد آن كار .

نكاره

(
nak re
) ص . پ . بىقدر و ناكس و بيكاره و بيفايده و بىحاصل و ناچيز .

نكاز

(
nakk z
) ا . ع . يك قسم مارى خبيث كه گويا دهن ندارد و بينى گرد دارد و از جهة باريكى دنب از سرش شناخته نشود و آن خبيث‌ترين مارهاست . ج : نكازات و نكاكيز .

نكازات

(
nakk z t
) ع . ج . نكاز .

نكاس

(
nak s
) ا . پ . بلغت زند و پازند نظر و نگاه .

نكاس

(
nok s
) ا . ع . نكس مرض و باز گرديدگى آن .

نكاس

(
nok s
) م . ع . نكس نكسا و نكاسا ( مجهولا ) . ر . نكس .

نكاف

(
nek f
) ا . پ . بهله و دستكش قوشچيان و شكارچيان .

نكاف

(
nok f
) ا . ع . آماس بناگوش . و آماسى در بن زنخ شتر . و بيمارى در حلق شتر كه كشنده است .

نكاكيز

(
nak kiz
) ع . ج . نكاز .

نكال

(
nak l
) ا . ع . عقوبت و سزا هر چه باشد . و اشتهار بفضيحت و رسوايى .

نكال

(
nek l
) ا . پ . انگشت و زغال .

نكالت

(
nak lat
) و

نكاله

(
nak le
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عقوبت و سزا و رنج و شكنجه .

نكاية

(
nek yat
) ا . ع . جراحت و كشتار دشمن .

نكاية

(
nek yat
) م . ع . نكى نكيا و نكاية . ر . نكى .

نكايت

(
nek yat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جراحت و اذيت .

نكائى

(
nek 'i
) ا . پ . نيكويى و خوبى و برخوردارى و زيبايى .

نكب

(
nakb
) ا . ع . رنج و سختى و مصيبت . ج : نكوب .

نكب

(
nakb
) م . ع . نكب به نكبا ( از باب نصر ) : دور انداخت آن را . و نكب الاناء : ريخت آنچه در آن خنور بود . و نكبت الجعبة : نگون گردانيد تير دان را و پراكنده شد آنچه در آن بود . و نكبت الحجارة الرجل : كفت و خون آلود كرد آن سنك پاى را . و نكب عن الطريق نكبا و نكوبا : برگشت از راه و كنار گرفت و يكسو شد .

نكب

(
nakb
) و (
nokb
) و (
nakab
) م . ع . نكب فلانا الدهر نكبا و نكبا و نكبا ( از باب نصر ) : سختى و نكبت رسانيد روزگار مر فلان را . و نكب هو