تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3759

مساهمون:

ص٣٧٥٩

نكث

(
naks
) ا . ع . نقض عهد .

نكث

(
neks
) ا . ع . نام پسر بشير شاعر .

نكث

(
neks
) م . ع . نكث العهد نكثا ( از باب نصر و ضرب ) : شكست پيمان را . و نيز نكث : غاز كردن پشم گليم و چادر كهنه را تا دوباره ريسند . و تاب باز گردانيدن از ريسمان . و پراكنده شدن سر مسواك .

نكح

(
nakh
) ا . ع . كس زن .

نكح

(
nakh
) م . ع . نكح نكحا و نكاحا . ر . نكاح .

نكح

(
nakh
) و (
nokh
) ا . ع . عقد بستگى . و نيز كلمه‌ايست كه تازيان بدان عقد نكاح مىبستند و چون كسى مىخواست از طايفه‌اى زن بگيرد مىآمد در آن طايفه و ندا مىكرد خطب يعنى آمده‌ام براى خواستگارى ، به او جواب مىدادند : نكح ( بالفتح و الضم ) يعنى بزنى داديم به تو فلان زن را وام خارجة نام زنى از طايفهء بجيلة ما در چندين طايفهء از تازيان هر كس مىگفت خطب وى جواب مىداد نكح و زن آن‌كس مىشد و ازين جاست مثل : اسرع من نكاح ام خارجة .

نكح

(
nokah
) و

نكحة

(
nokahat
) ص . ع . مرد بسيار نكاح . يق : رجل نكح و رجل نكحة .

نكخ

(
nakx
) م . ع . نكخه فى حلقه نكخا ( از باب فتح ) : مشت يا نيزه زد در حلق وى .

نكد

(
nakd
) م . ع . نكد الغراب نكدا ( از باب نصر ) : بنهايت كشيد آن زاغ آواز را . و نكد فلان حاجة فلان : بازداشت فلان را از حاجت فلان . و نكد فلان زيدا : بازداشت فلان زيد را از خواستهء وى و اندكى داد بوى . و نكد ( مجهولا ) : بسيار سؤال و كم نوال گرديد .

نكد

(
nakod
) و (
nokd
) ا . ع . كمى دهش و عطا .

نكد

(
nakd
) و (
nakad
) و (
naked
) ص . ع . رجل نكد : مرد بدفال دشوارخوى . و كذلك رجل نكد و نكد . ج : انكاد و مناكيد .

نكد

(
nokd
) ع . ج . نكداء .

نكد

(
nakad
) ا . ع . سختى و دشوارى عيش . و ابرام و تقاضا .

نكد

(
nakad
) م . ع . نكد عيشهم نكدا ( از باب سمع ) : سخت و دشوار و ناخوش گرديد زيست ايشان . و نكدت البئر : گم گرديد آب آن چاه .

نكداء

(
nakd '
) ا . ع . ماده شتر بسيار شير و بىشير . و ماده شترى كه بچه وى نزيد و شيرش افزون گردد بدان جهة كه بچه شير وى را نمىمكد . ج : نكد .

نكر

(
nakr
) ا . ع . زيركى و فطانت . يق : ما اشد نكره .

نكر

(
nokr
) و (
nokor
) ص . ع . منكر از هر چيزى و زشت . و كار دشوار . ج : انكار . قوله تعالى :
لَقَدْ جِئْتَ شَيْئاً نُكْراً
. و قوله : يوم يدع الداع الى شئ نكر .

نكر

(
nokr
) و (
nokor
) و (
nakar
) م . ع . نكر فلان الامر نكرا و نكرا و نكرا و نكورا و نكيرا ( از باب سمع ) : ناشناخت فلان آن كار را .

نكر

(
nokr
) و (
nakar
) م . ع . نكر نكارة و نكرا و نكرا . ر . نكارة .

نكر

(
naker
) و (
nakor
) و (
nokor
) ص . ع . رجل نكر : مرد زيرك . و مردى كه انكار منكر مىكند . و كذلك رجل نكر و رجل نكر . ج : انكار .

نكر

(
nokor
) ص . ع . امرأة نكر : زن زيرك .

نكراء

(
nakra ' ?
) ا - ص . ع . زيركى . و زن زيرك و تيز فهم - و منكر از هر چيزى .

نكراء

(
nakara ' ?
) ا . ع . بلا و سختى . و طور و روش . و يق : استمشى فلان نكراء اى لونا مما يسهله عند شرب الدواء : يعنى برنك همان دارويى كه آشاميده بود طبيعت وى اجابت كرد .

نكران

(
nakr n
) ع . از اتباع سكران است . يق : رجل سكران نكران .

نكرة

(
nakrat
) ا . ع . فطانت و زيركى .

نكرة

(
nakarat
) ا . ع . ناشناسايى و انكار .

نكرة

(
nakerat
) ا . ع . ناشناختگى ضد معرفة . و پوستى كه از شكم مادر با بچه بيرون آيد . و آنچه از خون و چرك كه از خراج بيرون آيد . و در بيمارى زحير چرك و خونى كه از شكم دفع شود . يق : اسهل فلان نكرة .

نكره

(
nakere
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناشناس و غير معروف . و اسم نكره : اسمى كه در وى خصوصيتى نباشد .

نكز

(
nakz
) و (
nakaz
) م . ع . نكزت البئر نكزا ( از باب نصر ) و نكزت نكزا ( از باب سمع ) : سپرى شد آب آن چاه . و نكز نكزا ( از باب نصر ) : در خست به چيزى سر تيز . و نكزت الحية : ببينى گزيد آن مار . و نكز فلان : زد فلان . و دور كرد فلان . و سپوخت فلان .

نكز

(
nekz
) ا . ع . فرومايه و بلايهء از هر چيزى . و باقى مانده مغز در استخوان .