تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3758

مساهمون:

ص٣٧٥٨
( مجهولا ) : نكبت رسانيده شد او .

نكب

(
nokb
) ع . ج . نكباء .

نكب

(
nakab
) ا . ع . كجى در هر چيزى . و لنگى شتر . و نوعى از بيمارى ستور كه در منكب وى پديد آيد و بدان لنگى كند و يا آن بخصوص در كتف باشد .

نكب

(
nakab
) م . ع . نكب عن الطريق نكبا ( از باب سمع ) : برگشت از راه و كناره گرفت و يك‌سو گرديد . و نكبت رجله : كفيده شد پاى او از سنك و خون آلود گرديد . و نكب البعير : لنگيد آن شتر از بيمارى نكب . و نكب نكبا و نكبا و نكبا . ر . نكب . (
nakb
) و (
nokb
) و (
nakab
) .

نكب

(
nakeb
) ص . ع . آنكه پاى وى از برخورد سنك كفته و خون‌آلود شده باشد و منكوب .

نكبا

(
nakb
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بادى كه از سه طرف وزد . و بادى كه كج وزد .

نكباء

(
nakb '
) ا . ع . بادى كه از مهب خود برگردد و ميان دو باد وزد و يا ميان باد صبا و شمال . ج : نكب . و چهار قسم نكباء ذكر كرده‌اند . اول نكباء ما بين صبا و جنوب و آن را ازيب گويند . دوم نكباء ما بين صبا و شمال و آن را صبابية نامند و نكباء نيز گويند . سيوم نكباء شمال و دبور كه سرد است و آن را جربياء گويند و نيحة الازيب نيز نامند . چهارم نكباء جنوب و دبور كه گرم است و آن را هيف گويند .

نكبات

(
nakab t
) ع . ج . نكبة .

نكبة

(
nakbat
) ا . ع . رنج و سختى و مصيبت . ج : نكبات .

نكبة

(
nokbat
) ا . ع . انبار گندم كيل و وزن ناكرده .

نكبت

(
nakbat
) و (
nekbat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خوارى و فلاكت و رنج و سختى و مشقت و خستگى و بدبختى و عدم عافيت و تندرستى و فضيحت و رسوايى .

نكبتخانه

(
nekbat - x ne
) ا . پ . جاى ذلت و خوارى و فلاكت و جايى كه مردمان فرومايه منزل دارند .

نكبتى

(
nekbati
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - خوار و ذليل و فرومايه و بدبخت و ناكس و حقير و مردم فرومايه .

نكبتيها

(
nekbati - h
) پ . ج . نكبتى : مردمان فرومايه و ناكس .

نكت

(
nakt
) م . ع . نكته نكتا ( از باب نصر ) : سر در افگند آن را . يق : طعنه فبكته . و نكت فى الارض بقضيب او باصبعه : زد بر زمين عصا و يا انگشت خود را چنان كه نشان ماند و يا آنكه خط كرد با عصا و يا با انگشت بر زمين مانند كسى كه در فكر باشد . يق : رايته ينكت فى الارض : يعنى ديدم آن را كه در كار خود متفكر بود . و مر الفرس ينكت : گذشت آن اسب درحالىكه بلند شده برجست .

نكت

(
nokat
) ع . ج . نكتة .

نكتة

(
noktat
) ا . ع . خجك و نقطه . ج : نكت و نكات . و نشان پنهانى . و زنك آيينه .

نكته

(
nokte
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نقطه و خجك . و سخن پاكيزه و لطيف كه پوشيده باشد و هر كس آن را نداند و سخن رمز و سرو راز و اعتراض و خرده گرفتن بر سخن مردمان و بهانه‌جويى . و وجه و دليل و نشانى كه از زدن سر انگشت و يا سر چوب بر زمين بهم رسد . و نكته بادى : سخن ملايم و دلپذير و سخن لاف و گزاف و دروغ . و نكتهء پرگار : سخن دقيق و دلپذير . و نكته گرفتن : اعتراض كردن و بهانه گرفتن و خرده گرفتن .

نكته آراى

(
nokte - r y
) ص . پ . آنكه با سخنهاى لطيف كلام خود را مىآرايد .

نكته‌آميز

(
nokte - miz
) ص . پ . پر از لطافت و ظرافت مانند خطاب نكته‌آميز .

نكته‌بين

(
nokte - bin
) ا . پ . آنكه اعتراض مىكند و ايراد مىگيرد .

نكته‌پرداز

(
nokte - pard z
) و

نكته‌پرور

(
nokte - parvar
) ص . پ . تيز فهم زيرك و با فراست كه داراى طبع لطيف باشد .

نكته پيوند

(
nokte - payvand
) ص . پ . ظريف و زيرك .

نكته‌چين

(
nokte - cin
) ص . پ . آنكه خجك و نقطه مىگذارد . و اعتراض مىكند .

نكته‌دان

(
nokte - d n
) ص . پ . كسى كه داراى تميز باشد و خوب و بد را از هم جدا كند و بافراست باشد .

نكته‌سنج

(
nokte - sanj
) ص . پ . كسى كه در سخن انديشه مىكند و آن را مىسنجد و سخن‌دان و اهل كلام .

نكته‌سنجى

(
nokte - sanji
) ا . پ . سنجيدگى در سخن و دقت در آن .

نكته‌شناس

(
nokte - cen s
) ص . پ . زيرك و بافراست و با بصيرت در سخن و نكته‌دان .

نكته‌گذار

(
nokte - goz r
) ص . پ . ظريف و لطيفه‌گو و با وقوف .

نكته‌گوى

(
nokte - guy
) ص . پ . واو مجهول - بليغ و زبان‌آور و لطيفه‌گو .

نكته‌گير

(
nokte - gir
) ص . پ . اعتراض كننده . و خجك و نقطه گذارنده .