تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3751

مساهمون:

ص٣٧٥١

نقرس

(
neqres
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آماسى دردناك در بندهاى دست و پا .

نقره

(
neqre
) ا . پ . كراويا و نانخواه .

نقره

(
noqre
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سيم خالص گداخته كه انفغده نيز گويند . و سستى در اعضا . و هر چيز سپيد . و نقرهء خام : سيم خالص بىغش و نرمى و صافى و پاكيزگى . و نقرهء خنگ زرتشتى : آفتاب . و نقرهء شاخدار : سيم خالص بىغش .

نقره‌گين

(
nogre - gin
) ص . پ . منسوب به نقره و سيمين و مفضض .

نقرى

(
naqar
) ا . ع . عيب و غيبت . و بنات نقرى : زنانى كه هر كس بر ايشان گذرد عيب كنند آن را . و قول امراة لزوجها : مربى على بنى نظرى و لا تمر بى على بنات نقرى اى مربى على الرجال الذين ينظرون و لا تمر بى على النساء اللواتى يعبن من مربهن : يعنى مرا نشان ده بمردهايى كه نگران و خواهان زنند و نشان مده بزنهايى كه براى هر كس عيبى مىآورند . و نيز نقرى : دعوت بعضى دون بعضى . يق : دعوتهم النقرى : يعنى دعوت كردم بعضى از ايشان دون بعضى را ، بر خلاف دعوتهم الجفلى يعنى دعوت كردم همهء آنها را .

نقريس

(
neqris
) ص . ع . دليل نقريس : راهنماى ماهر با جودت راى .

نقريس

(
neqris
) ا . ع . طبيب حاذق ماهر بسيار دقيق .

نقرئى

(
noqra'i
) ص . پ . منسوب به نقره و سيمين .

نقز

(
naqz
) م . ع . نقز الظبى فى عدوه نقزا و نقزانا ( از باب نصر ) : برجست آن آهو در دويدن .

نقز

(
noqz
) ا . ع . چاه .

نقز

(
naqaz
) و (
neqz
) ا . ع . ستور ريزه و لاغر . و مردم فرومايه .

نقز

(
naqaz
) و (
naqez
) ا . ع . لقب و پاچنامه .

نقز

(
naqez
) ا . ع . آب صاف و خوشگوار .

نقزان

(
naqaz n
) م . ع . نقز نقزا و نقزانا . ر . نقز .

نقس

(
naqs
) ا . ع . عيب و فسوس . و جرب و گرو خارش . ج : انقس .

نقس

(
naqs
) م . ع . نقس بالوبيل الناقوس نقسا ( از باب نصر ) : زد بوبيل ناقوس را . و نقس زيدا : عيب كرد و فسوس نمود زيد را . و نقس فلانا : لقب گذاشت فلان را .

نقس

(
neqs
) ا . ع . مداد و سياهى دوات . ج : انقاس .

نقش

(
naqc
) ا . ع . نگار . ج : نقوش . و صمغ اندك و نابسته . و خرماى خشك در انبان نهاده . و آب بر آن پاشيده .

نقش

(
naqc
) م . ع . نقشت الشئ نقشا ( از باب نصر ) : نگار كردم آن چيز را به دو رنك و يا رنگها . و نقش جاريته : گاييد كنيزك خود را . و نقش الفدق : خار زد خوشه خرما را تا زود رطب گردد . و نقش الفدق ( مجهولا ) : پديد آمد در آن خوشهء خرما چند نقطهء از رطب شدن . و نقش الشوكة : بيرون آورد آن خار را با منقاش . و نقش عن الشئ : بنهايت آشكار كرد آن چيز را . و نقش مربض الغنم : پاك و پاكيزه كرد خوابگاه گوسپندان را از خار و خاشاك و جز آن .

نقش

(
naqc
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگار و رنگهاى گوناگون و توخش و تصوير و رسم و ترسيم و صورت و شبيه صورت و شكل . و بخت و طالع . و داو بازى نرد كه بر وفق مراد آيد . و خالهاى گنجفه و جز آن كه نيز بر وفق مراد باشد . و جنسى از سرود قوالان كه وضع كردهء خراسانيانست . و نقش به حرام و يا نقش حرام : كسى كه داراى قد و قامت موزون باشد ولى بيكاره و تنبل بود . و نقش بر آب : هر چيز بىثبات . و نقش بر آب زدن : محو كردن و بر طرف ساختن . و نقش بر آب كشيدن : كار عبث و بىحاصل كردن . و نقش بستن : آفريدن و تصوير كردن و تصور و تخيل نمودن . و نقش بىغبار : دعايى كه مظلوم دربارهء ظالم كند . و نقش پرگار كن : همهء مخلوقات . و نقش پرمور : شان عسل و خانهء زنبور . و نقش خاك گوهرى صورت : مردم اصيل و نجيب و صالح . و نقش دوختن : زردوزى كردن . و نقش ديوار : سرگشته و آشفته و حيران . و نقش قندهار : صورت خوب و دلكش . و نقش كالحجر و يا كالنقش فى الحجر : چيزى كه مندرس نمىشود و زايل نمىگردد و هميشه باقى مىماند . و نقش كل : عرش . و نقش نيك : زمان نيك و مساعد . و خوش نقش : مرد بختيار و خوش‌بخت . و بد نقش : بدبخت كه در هيچ‌كارى روزگار با وى مساعدت نمىكند .

نقش‌آباد

(
naqc - b d
) ا . پ . مىتند و گزنده .

نقش‌باز

(
naqc - b z
) ص . پ . كسى كه با وقوف و هوشيارى و دانايى قمار مىكند .

نقش‌بازى

(
naqc - b zi
) ا . پ . فريبندگى و حيله‌بازى .

نقشبان

(
naqcb n
) ا . پ . نام شهرى در اران .

نقش بر آب

(
naqc - bar - b
)
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3751 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )