تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3752

مساهمون:

ص٣٧٥٢
ص . پ . هر چيز بيهوده و بيكاره و بىفايده و بىثبات .

نقشبند

(
naqc - band
) ا - ص . پ . نقش و زردوز و گل‌دوز و كسى كه آرايش مىكند . و نقشبند حوادث : از القاب خداوند عالم است . و نيز نقشبند : نام بهاء الدين بخارايى رييس سلسلهء نقشبنديه معاصر با امير تيمور گوركانى .

نقشبندى

(
naqc - bandi
) ا . پ . صنعت نقاشى و زردوزى و گل‌دوزى .

نقشبندى

(
naqc - bandi
) و

نقشبنديه

(
naqc - bandiyye
) ا . پ . نام گروهى از صوفيه منسوب ببهاء الدين نقشبند .

نقش بيش

(
aaqc - bic
) ا - ص . پ . هر چيزى كه فقط داراى اسم باشد ولى رسم نداشته باشد و اسم بلامسمى . و نوعى از بازى نرد .

نقش‌پرداز

(
naqc - pard z
) و

نقش پيوند

(
naqc - payvand
) ص . پ . نقاش و مصور .

نقش‌جهان

(
naqce - jeh n
) ا . پ . نام ميدانى در اصفهان . و نام شهر نخجوان .

نقش زياد

(
naqc - ziy d
) ا - ص . پ . اسم بلا مسمى . و نوعى از بازى نرد .

نقش‌ساز

(
naqc - s z
) و

نقش طراز

(
naqc - ter z
) و نقش گر (
naqc - gar
) ص . پ . نقاش و مصور .

نقشوان

(
naqcov n
) ا . پ . شهر نخجوان .

نقشه

(
naqce
) ا . پ . مأخوذ از تازى - صفحهء كاغذى كه در روى آن شكل و صورت چيزى را رسم كرده مىنمايانند و خاكا و خاكه و كالو و ورنداز و كالوب و كارنامه و گرنامه و نمونه نيز گويند .

نقشه‌كش

(
naqce - kac
) ا . پ . كسى كه نقشهء چيزى را رسم مىكند .

نقشه‌كشى

(
naqce - kaci
) ا . پ . علم و صنعت نقشه رسم كردن .

نقص

(
naqs
) ا . ع . كمى و كمى در دين و عقل و جز آن . يق : دخل عليه نقص فى دينه و عقله و لا تقل نقصان .

نقص

(
naqs
) م . ع . نقص نقصا و نقصانا و تنقاصا و منقصة ( از باب نصر ) : كم شد از آن چيزى پس از اتمام وى . و نقصه غيره : كم كرد آن را غير آن ( لازم و متعدى ) و گاه داراى دو مفعول مىگردد . يق : نقصت زيدا حقه : كم كردم از زيد حق وى را .

نقص

(
naqs
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كمى و عيب و منقصت .

نقصان

(
noqs n
) ا . ع . كمى و آن‌قدر از مال كه كم گردد .

نقصان

(
noqs n
) م . ع . نقص نقصا و نقصانا . ر . نقص .

نقصان

(
noqs n
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عيب و منقصت و يبه و يزله و زيان و ضرر و خسارت و قصور و تقصير و كوتاهى و درماندگى و كاستگى . و نقصان آوردن : خسارت آوردن . و نقصان كشيدن : ضرر كشيدن .

نقض

(
naqz
) م . ع . نقض العهد نقضا ( از باب نصر ) : شكست آن عهد و پيمان را . و نقض الحبل : باز كرد تاب آن ريسمان را . و نقض البناء : خراب كرد آن بنا را . و نقضت الطهارة : باطل شد طهارت . و نقض الجرح بعد برئه : فاسد شد آن زخم پس از به شدن . و نقض الامر بعد الصيانة : خراب شد آن كار پس از استوارى .

نقض

(
naqz
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شكستگى عهد و پيمان .

نقض

(
neqz
) ا - ص . ع . شتر لاغر شدهء از بسيارى سفر ، مؤنث و مذكر در وى يك‌سان است و يا در مؤنث نقضه گويند . و تاب باز كردهء از ريسمان . و خراب شدهء از بنا . و عهد شكسته . و زمين در وا شدهء هنگام بر آمدن سماروغ . ج : انقاض و نقوض . و آوازهء چوزهء مرغ . و بانك عقرب و غوك و عقاب و شتر مرغ و باز و بلدرچين و دنك و مانند آن . و آواز بند اندام مردم . و نيز نقض : بمعنى نفض . ر . نفض .

نقض

(
neqz
) و (
naqaz
) ا . ع . پارچه‌اى كه تاب نخهاى آن را باز كرده و غاز نموده تا درباره ريسند . و سطح زمين در وا شدهء براى آمدن سماروغ . ج : انقاض و نقوض .

نقض

(
noqz
) ا . ع . كنار شكسته و خراب شدهء از بنا و عمارت .

نقض

(
naqaz
) ا . ع . بناى خراب شدهء فرو آمده .

نقض

(
noqaz
) ا . ع . نوعى از بند كشتىگيرى .

نقضة

(
neqzat
) ا . ع . ماده شتر لاغر شدهء از بسيارى سفر .

نقط

(
naqt
) م . ع . نقط الحرف نقطا ( از باب نصر ) : نقطه گذاشت آن حرف را .

نقط

(
noqat
) ع . ج . نقطة .

نقطة

(
naqtat
) ا . ع . يك مرتبه نقطه گذاشتن .

نقطة

(
noqtat
) ا . ع . خجك سياهى بر سپيدى و يا عكس آن . و خجكى كه بر حرف معجم گذارند . ج : نقط و نقاط .