تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3697

مساهمون:

ص٣٦٩٧
و نزوحا : دور گرديد فلان از آن خانه . و نزح بفلان ( مجهولا ) : دور شد فلان از ديار خود و غيبت طولانى كرد و نزح القوم : تمام شد آب چاههاى آن قوم . و نزحت الدار نزحا و نزوحا : دور شد آن خانه .

نزح

(
nazah
) ا . ع . آب كدر و تيره .

نزح

(
nazah
) ص . ع . بئر نزح : چاهى كه بيشتر آب آن را كشيده باشند . ج : نزح و انزاح . و دار نزح : خانه دور . ج : نزح .

نزح

(
nozoh
) ع . ج . نزح .

نزد

(
nazd
) م ف . پ . نزديك و قريب و پيش و در نزديكى و به او پهلو و كنار . و نزد من : كنار من و در كنار من و نزديك من و پيش من و با من . و از نزد من : از نزديك من و از پهلوى من و از پيش من و از تملك من . و نزد آب آمدن : نزديك به آب گشتن .

نزده

(
nazde
) م ف . پ . بلغت زند : نزد . ر . نزد .

نزديك

(
nazdik
) ا . پ . قرابت و خويشى و همسايگى . ج : نزديكان . و جاى قريب و زمان قريب . ج : نزديكيها .

نزديك

(
nazdik
) ص - م ف . پ . قريب و نزد و متصل و هم‌جوار . و نزديك آمدن : پيش آمدن . و نزديك آوردن : پيش آوردن و فراهم آوردن و پيش كشيدن . و نزديك به رسيدن : قريب به رسيدن . و نزديك رسيدن : آمدن و دست‌رس شدن . و نزديك رفتن : پيش رفتن . و نزديك شدن : رسيدن و پيش آمدن و قريب شدن . و نزديك كردن : پيش كشيدن و نزديك شدن كنانيدن . و در نزديك : در نزد و در همسايگى .

نزديكان

(
nazdik n
) ا . پ . خويشاوندان و همسايگان ، ج . نزديك .

نزديك تك

(
nazdik - tak
) ص . پ . چاه و يا رود كم‌عمق .

نزديكها

(
nazdik - h
) ا . پ . جاهاى نزديك و قريب و زمانهاى قريب ، ج . نزديك .

نزديكى

(
nazdiki
) ا . پ . قرب و جوار و نواحى و همسايگى . و قرابت و خويشاوندى و تقرب و مصاحبت و موانست و همدمى . و درين نزديكى : درين زودى و درين آخرين هنگام .

نزديكيها

(
nazdiki - h
) ا . پ . ج . نزديكى . و درين نزديكيها و يا همين نزديكيها : يعنى درين همسايگيها و درين زوديها و پس از چند هنگام .

نزر

(
nazr
) ا . ع . كار . و ورمى در پستان ماده شتر . و فى صفة كلامه صلى اللّه عليه و آله : لا نذر و لا هذر اى ليس بقليل فيدل على عى و لا بكثير فاسد . و يق : ما جئت الا نذرا : يعنى نيامدى مگر بآهستگى و درنك .

نزر

(
nazr
) ص . ع . اندك و بىمزه . ج : نزار .

نزر

(
nazr
) م . ع . نزر الشئ نزرا و نزارة و نزورا و نزورة ( از باب كرم ) : اندك گرديد . و نزره نزرا ( از باب نصر ) : كم گردانيد آن را . و نزر فلان : ستيهيد فلان در سؤال . يق : فلان لا يعطى حتى ينزر ( مجهولا ) : يعنى فلان عطا نمىكند تا آنكه ستيهيده شود و خوار كرده شود . و نيز نزر : برانگيخته شدن . و شتابى نمودن . و آزمودن كار . و خرد و خوار شمردن و اندك پنداشتن .

نزر

(
nozor
) ا . ع . لقحت الحرب نزرا : آبستن شد جنك روباروى .

نزرة

(
nazerat
) ا . ع . زن كم فرزند .

نزع

(
naz '
) ا . ع . هو فى النزع : او در جان كندن است .

نزع

(
naz '
) م . ع . نزعه من مكانه نزعا ( از باب ضرب ) : بركند و بركشيد آن را از جاى خود . و نزع السلطان عامله : عزل كرد پادشاه عامل خود را . و نزع المريض : مشرف بمرك شد آن بيمار . و نزع يده : از جيب برآورد دست خود را . و نزع اباه و الى ابيه فى الشبه : به پدر خود مانا شد . و نزع فى القوس : كشيد كمان را . و نزع الدلو : آب كشيد با آن دول . و نزع الفرس : يك تك رفت آن اسب ، و كذلك الخيل .

نزع

(
naz '
) ا . پ . مأخوذ از تازى - حالت جان كندن . و نزع روح : بركنده شدن روح از بدن .

نزع

(
naza '
) م . ع . نزع نزعا ( از باب سمع ) : برهنه گرديد هر دو جانب پيشانى از موى .

نزع

(
nozza '
) ص . ع . غنم نزع : گوسپندان گشن‌خواه .

نزعاء

(
noza ' '
) ع . ج . نازع .

نزعة

(
naz'at
) و (
naza'at
) ا . ع . نام گياهى . و نام موضعى .

نزعة

(
naza'at
) ا . ع . محل موى رفتگى از پيشانى . و راه در كوه . المثل : صار الامر الى النزعة : يعنى مردمان صاحب تدبير و بردبار در اصلاح آن كار پرداختند . و عاد السهم الى النزعة : يعنى حق بمركز قرار گرفت و درين دو معنى اخير ج . نازع است .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3697 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )