تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3683

مساهمون:

ص٣٦٨٣

نحول

(
nohul
) م . ع . نحل جسمه نحولا ( از باب فتح و سمع و كرم و نصر ) : لاغر و نزار گرديد از بيمارى و يا از سفر .

نحوى

(
nahvi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بعلم نحو . و عالم بعلم نحو .

نحى

(
nahy
) م . ع . نحى اللبن نحيا ( از باب ضرب و سمع ) : دوغ زد . و نحى الشئ : زايل كرد آن چيز را . و نحى اليه بصره : برگردانيد نگاه را از وى .

نحى

(
nahy
) و (
nehy
) و (
neh
) و (
nah
) ا . ع . خيك . و خيك روغن . ج : انحاء و نحاء و نحى (
nohiyy
) و (
nehiyy
) .

نحى

(
nah
) ا . ع . سبوى سفالين كه در آن شير ريزند جهة دوغ زدن . و نوعى از خرماى تر . و تير پهن پيكان . ج : انحاء و نحاء و نحى (
nohiyy
) و (
nehiyy
) .

نحى

(
nahiyy
) ص . ع . ابل نحى : شتر دور كرده .

نحى

(
nohiyy
) ع . ج . نحو .

نحى

(
nohiyy
) و (
nehiyy
) ع . ج . نحى (
nahy
) و (
nehy
) و (
nah
) .

نحيب

(
nahib
) ا . ع . گريهء سخت و گريهء با آواز بلند .

نحيب

(
nahib
) م . ع . نحب نحبا و نحيبا . ر . نحب .

نحية

(
nahiyyat
) ص . ع . هو نحية القوارع : او يك‌سو كرده سختيهاست .

نحية

(
nohiyyat
) ع . ج . نحو .

نحيت

(
nahit
) ا . ع . شانه و مشط . و سم كرانه سوده . و مرد در آمدهء در قوم ديگر .

نحيت

(
nahit
) ص . ع . تراشيده شده . و خف نحيت : سپل سوده شده . و بعير نحيت . شتر لاغر شده از سفر .

نحيت

(
nahit
) م . ع . نحت نحتا و نحيتا . ر . نحت .

نحيتة

(
nahitat
) ا . ع . سرشت و طبيعت . و ناله و دم سرد .

نحيح

(
nahih
) ا . ع . بانك و آواز شكم .

نحيح

(
nahih
) ص . ع . شحيح نحيح : از اتباع است .

نحيح

(
nahih
) م . ع . نح نحيحا ( از باب ضرب ) : گردان شد آواز در شكم وى و شد آمد كرد .

نحير

(
nahir
) ص . ع . جمل نحير : شتر كشته شده . ج : نحرى و نحراء و نحائر .

نحير

(
nahir
) ا . ع . شب باز پسين از ماه .

نحيرة

(
nahirat
) ا . ع . روز نخستين از ماه و يا روز و شب باز پسين آن . ج : نحائر .

نحيزة

(
nahizat
) ا . ع . سرشت و طبيعت . ج : نحائز . و طريقه و روش . و راه باريك كه از راه بزرك جدا شده و بجانب صحرا رود . و ريك و زمين درشت و يا پاره‌اى از زمين درشت به مقدار يك ميل و زيادتر . و نوارى كه گرداگرد خرگاه و خيمه دوزند . و نام واديى .

نحيس

(
nahis
) ص . ع . عام نحيس : سال قحط .

نحيسة

(
nahisat
) ص . ع . ايام نحيسة : روزهاى بد .

نحيص

(
nahis
) ا . ع . ماده شتر سخت فربه .

نحيض

(
nahiz
) ص . ع . گوشت رفته و لاغر . و پيكان باريك تيز .

نحيض

(
nahiz
) و

نحيضة

(
nahizat
) ص . ع . پرگوشت و بسيار گوشت .

نحيط

(
nahit
) ا . ع . بانك و آواز اسب و اشتر از گرانى و ماندگى . و تردد گريه در سينه بىآنكه ظاهر و هويدا گردد .

نحيط

(
nahit
) م . ع . نحط نحطا و نحيطا . ر . نحط .

نحيف

(
nahif
) ص . پ . مأخوذ از تازى - لاغر و نزار و خول .

نحيف

(
nahif
) و

نحيفة

(
nahifat
) ص . ع . لاغر . ج : نحاف .

نحيفى

(
nahifi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - لاغرى .

نحيل

(
nahil
) ص . ع . نزار از بيمارى و يا از سفر . ج : نحلى .

نحيم

(
nahim
) م . ع . نحم نحما و نحيما . ر . نحم .

نحيين

(
nahyayne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو خيك روغن . المثل : اشغل من ذات النحيين : گويند ذات النحيين زنى بود روغن فروش در جاهليت از طايفه تيم اللّه بن ثعلبة ، روزى اخوات نام انصارى بدكان وى آمد و روغن خواست آن زن خيكى آورد پر از روغن اخوات سر آن خيك را باز كرده بدست آن زن داد و گفت نگاهدار آن را و رفت و خيكى ديگر آورد و بدست ديگر آن زن داد و گفت اين را هم نگاهدار و چون هر دو دست آن زن بند شد كام خود را از آن برگرفت .

نخ

(
nax
) ا . پ . پلاس و گليمى منقش و الوان و بسيار اعلا كه در هر دو روى آن كركهاى بلند باشد . و نيز گليمى كوچك كه داراى كركهاى كوتاه بود . و تار رشته خواه از ابريشم باشد و يا جز آن . و جرگه و صف سپاه و جز آن . و كم و اندك . و آهنى كه برزيگران بدان زمين شيار مىكنند . و نام ديوى دلير در مازندران .