تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3680

مساهمون:

ص٣٦٨٠
در شش شتر پديد آمده و سرفه سخت كند .

نحاز

(
noh z
) و (
neh z
) ا . ع . اصل و نژاد .

نحاس

(
nah s
) و (
neh s
) و (
noh s
) ا . ع . مس . و آنچه بيفتد از آهن و روى وقت كوفتن . و آتش و دود بىشعله .

نحاس

(
noh s
) و (
neh s
) ا . ع . سرشت و اصل هر چيزى . يق : فلان كريم النحاس . و كذلك : كريم النحاس .

نحاس

(
neh s
) ا . پ . پاره‌هاى چرمى كه در ميان تخت كفش مىگذارند تا آب در آن نفوذ نكند .

نحاس

(
nahh s
) ا . ع . مس‌گر .

نحاسى

(
nah si
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مسين . و معدن نحاسى : كان مس .

نحاشة

(
neh cat
) ا . ع . نان سوخته .

نحاض

(
neh z
) ع . ج . نحض .

نحاضة

(
nah zat
) م . ع . نحض نحاضة ( از باب كرم ) : بسيار گوشت گرديد . و نحض فلان : كم شد گوشت فلان و رفت گوشت آن . و كذلك : نحض ( مجهولا ) .

نحاط

(
noh t
) ا . ع . تردد گريه در سينه بىآنكه آشكار باشد .

نحاط

(
nahh t
) ا . ع . متكبر و بزرك‌منش .

نحاف

(
neh f
) ع . ج . نحيف و نحيفة .

نحافة

(
nah fat
) م . ع . نحف نحافة ( از باب سمع و كرم ) : لاغر و نزار گرديد و يا در سرشت سيك و كم گوشت گرديد نه بلاغرى .

نحام

(
noh m
) و (
nohh m
) و (
nahh m
) ا . ع . نام مرغى شبيه ببط و مرغابى .

نحام

(
nahh m
) ص . ع . آنكه دم سرد و ناله برآرد . و يوز بانك كننده .

نحام

(
nahh m
) ا . ع . شير بيشه . و مرد نيك بخيل . و نام مرد فارسى . و نام اسبى .

نحانح

(
nah neh
) و

نحانحة

(
nah nehat
) ع . ج . نحنح .

نحانيح

(
nah nih
) ع . ج . نحناح .

نحائر

(
nah 'er
) ع . ج . نحير .

نحائز

(
nah 'ez
) ع . ج . نحيزة .

نحائص

(
nah 'es
) ع . ج . نحوص .

نحب

(
nahb
) ا . ع . مرك و اجل . و مدت و هنگام . قوله تعالى :
فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ
اى مات او قتل فى سبيل اللّه . و آهنك و برهان . و نذر و حاجت . و سرفه و نفس . و خواب . و فربهى . و سختى . و قمار . و شتر كلان جثه . و امر بزرك و سترك و مراهنه .

نحب

(
nahb
) م . ع . سخت گريستن و آواز بر داشتن در گريه . نحيب مثله ( و الفعل من فتح و ضرب ) . و باهم گرو بستن در تاختن ( و الفعل من فتح ) . و مردن و نذر كردن . و بشتاب رفتن و يا سبك رفتن و در خواب شدن . و سرفيدن و سرفيدن شتر ( و الفعل من نصر و ضرب ) .

نحباة

(
nahb t
) ا . ع . مرثيه و گريه بر مرده .

نحبة

(
nohbat
) ا . ع . قرعه .

نحة

(
nohhat
) م . ع . آواز نحيح داشتن .

نحت

(
naht
) ا - ص . ع . سرشت و طبيعت . و برد نحت : سرماى خالص .

نحت

(
naht
) م . ع . نحت بتيا فى الجبل نحتا ( از باب ضرب و نصر و سمع و فتح ) : تراشيد خانه‌اى در كوه . و قرء الحسن : و تنحتون من الجبال بيوتا ( بفتح الحاء ) . و نحت الخشبة : تراشيد آن چوب را و نجارى كرد آن را . و نحت السفر البعير : لاغر كرد سفر آن شتر را . و نحت فلانا : بر زمين زد فلان را . و نحت الجارية : گاييد آن كنيزك را . و نحت الرجل نحتا و نحيتا ( از باب فتح و ضرب ) : ناليد آن مرد . و نحت فلان : نفس كشيد فلان با ناله و انين .

نحح

(
nahah
) م . ع . آواز نحيح داشتن .

نحر

(
nahr
) ا . ع . پيش سينه و جاى گردن‌بند ، مذكر آيد . ج : نحور . و نحر النهار : اول روز . و نحر الشهر : اول ماه . و يوم النحر : روز دهم ماه ذى حجه . و كذا : عيد النحر . مسجد النحر : نام مسجدى در منى .

نحر

(
nahr
) م . ع . نحر البهيمة نحرا و منحرا ( از باب فتح ) : قربانى كرد آن ستور را . و نحره نحرا و تنحارا ( نيز از باب فتح ) : در پيش وى رسيد و در آمد در آن . و نحر البعير : نيزه زد بر پيش سينه آن شتر . و نحر الدار الدار : روباروى شد آن خانه با اين خانه . و نحر الرجل فى الصلاة : سينه‌كشان ايستاد آن مرد در نماز و يا دست راست بر دست چپ نهاد و