تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3681

مساهمون:

ص٣٦٨١
يا سينه را مقابل قبله كرده ايستاد و يا دستها را مقابل پيش سينه بلند كرده ايستاد .

نحر

(
nehr
) ا . ع . زيرك و ماهر دانا و آزموده‌كار متقن تيز خاطر بصير در هر كار .

نحراء

(
nohar '
) ع . ج . نحير .

نحرة

(
nahrat
) ا . ع . لقيته صحرة نحرة : اى عيانا : يعنى به چشم ديدم آن را .

نحرى

(
nahr
) ع . ج . نحير .

نحرير

(
nehrir
) ا . ع . زيرك و ماهر دانا و آزموده‌كار متقن و بصير در هر كار .

نحرير

(
nehrir
) ص . پ . مأخوذ از تازى - دانشمند و زيرك .

نحز

(
nahz
) م . ع . نحزه نحزا ( از باب فتح ) : دور كرد آن را . و سپوخت و درخست بدست و پاى و به چوب . و كوفت آن را در هاون . و مشت بر سينه آن زد .

نحز

(
nahez
) ص . ع . بعير نحز : شتر سرفنده .

نحزة

(
nahezat
) ص . ع . ناقة نحزة : شتر سرفنده .

نحس

(
nahs
) ا - ص . ع . بد اختر و نافرجام . ج : نحوس . و قوله تعالى :
فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ
، قرئ على الصفة و الاضافة . و نيز نحس : باد سرد دبور . و اختر بد . و كار تاريك و امر مظلم . و گرد و غبارى كه در پيرامون آسمان برآمده باشد . و ستاره زحل و مريخ . و تيز نحس : نامباركى و شآمت . ج : مناحس ، بر غير قياس مانند محاسن در جمع حسن .

نحس

(
nahs
) م . ع . نحسه نحسا ( از باب فتح ) : ستم كرد بر وى . و نحست الابل فلانا : سركشى نمودند شتران مر فلان را و به زحمت انداختند وى را . و نحس نحسا و نحوسة ( از باب سمع و كرم ) : بد اختر گرديد .

نحس

(
nahs
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بد اختر و نافرجام و شوم و نامبارك و مرخشه .

نحس

(
nahas
) م . ع . نحس نحسا ( از باب سمع ) : بد اختر گرديد .

نحس

(
nahes
) ص . ع . بد اختر .

نحس

(
nahos
) ا . ع . سه شب كه پس از درع آيد و آن شب نوزدهم و بيستم و بيست و يكم باشد .

نحسات

(
nahs t
) و (
nahes t
) ص . ع . فى ايام نحسات : روزهاى نحس . و كذلك : ايام نحسات .

نحسان

(
nahs ne
) ا . ع . به صيغه تثنيه : ستاره زحل و مريخ .

نحسة

(
nahesat
) ص . ع . مؤنث نحس يعنى بد اختر . ج : نحسات .

نحسى

(
nahsi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بد اخترى و نافرجامى و شآمت . و نحسى كردن : نافرجامى كردن .

نحص

(
nahs
) ا . ع . خر مادهء نازاينده .

نحص

(
nahs
) م . ع . نحصت له بحقه نحصا ( از باب فتح ) : ادا كردم حق او را .

نحص

(
nohs
) ا . ع . بن كوه و روى آن . و اصحاب نحص الجبل : قتلاى روز احد .

نحض

(
nahz
) ا . ع . گوشت . و گوشت آگنده مانند گوشت ران . ج : نحوض و نحاض .

نحض

(
nahz
) م . ع . نحض اللحم نحضا ( از باب فتح و ضرب ) : باز كرد گوشت را از پوست . و نحض فلانا : ستيهيد بر فلان در سؤال . و نحض السنان : باريك ساخت آن پيكان را . و نحض العظم : رنديد گوشت را از استخوان .

نحضة

(
nahzat
) ا . ع . پارهء كلان از گوشت و يا از گوشت آگنده .

نحط

(
naht
) ا . ع . آواز اسب و شتر از گرانى و ماندگى . و سرزنش در هنگام سؤال . و تردد گريه در سينه بىآنكه آشكار باشد . و سخت دم‌زدگى گازر هنگام جامه بر سنك زدن .

نحط

(
naht
) م . ع . نحط نحطا و نحيطا ( از باب ضرب ) : زحير برآورد و بانك كرد . و نيز نحط و نحيط : تردد كردن گريه در سينه بىآنكه آشكار باشد . و نيز نحط : سرزنش نمودن وقت سؤال . و سخت دم زدن گازر هنگامى كه جامه بر سنك مىزند .

نحطة

(
nahtat
) ا . ع . بيمارى در سينهء اسب و اشتر .

نحفاء

(
nohaf '
) ع . ج . نحيف .

نحل

(
nahl
) ص . ع . رجل نحل : مرد لاغر .

نحل

(
nahl
) ا . ع . عطا و عطاى بىعوض . و بخشنده . و ماه نو . و نام دهى .

نحل

(
nahl
) و (
nahal
) ا . ع . كبت انگبين ، مذكر و مؤنث هر دو آيد . قوله تعالى :
وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً
، و قرئ بفتح الحاء .

نحل

(
nahl
) م . ع . نحله القول نحلا ( از باب فتح ) : نسبت داد قول را به آن و يا بربست آن قول را به آن و حال آنكه نگفته بود . و نحل فلانا : دشنام داد فلان را .