آب از چاه و يا از چشمه و جز آن . و نبغ الرجل : شعر نيكو گفت آن مرد با آنكه از شعر گفتن ارثى نداشت . و نبغ فى الدنيا :
فراخ زندگانى گشت . و نبغ راسه : سبوسه ناك گرديد سر او . و نبغ على القوم منهم نباغة : خروج كرد بر آن گروه از ايشان خارجى . و نبغ الوعاء بالدقيق : بيرون آمد از سوراخهاى آن آوند هر چه آرد نرم بود .
نبغة
(
nabaqat
) ا . ع . آرد . و نبغة القوم : وسط قوم و برگزيدهء قوم .
نبق
(
nabq
) ا . ع . آرد مانند شيرين كه از تنهء خرمابن برآيد و آن را با دوشاب خرما آميخته نبيذ سازند . و ذونبق : نام موضعى .
نبق
(
nabq
) م . ع . نبقه نبقا ( از باب نصر ) : نوشت آن را .
نبق
(
nabq
) و (
nebq
) و (
nabeq
) ا . ع . كنار كه بار درخت سدر باشد .
نبقات
(
nabeq t
) ع . ج . نبقة .
نبقة
(
nabeqat
) ا . ع . يك عدد كنار . ج : نبقات .
نبك
(
nabk
) ا . پ . زهاب و تراوش آب از كنار چشمه و رودخانه .
نبك
(
nabk
) و (
nabak
) ع . ج .
نبكة (
nabkat
) و (
nabakat
) .
نبكة
(
nabkat
) و (
nabakat
) ا . ع . پشته تيز سركه گاهى سرخ باشد .
و پشته و ريك تودهء خرد . و زمينى كه در آن نشيب و فراز بود . ج : نبك (
nabk
) و (
nabak
) و نباك (
neb k
) و نبوك .
نبل
(
nabl
) ا . ع . تيرهاى تازى ، و مؤنث آيد و اين لفظ اگرچه واحد مىباشد ولى در معنى جمع است و از لفظ خود واحد ندارد و واحد آن سهم است ، و گاه آن را بر انبال و نبال و نبلان جمع مىبندند . و قولهم : ما انتبل نبله الا بآخرة : يعنى آگاه نشد و ندانست آن را مگر در آخر .
نبل
(
nabl
) م . ع . نبله نبلا ( از باب نصر ) : تير انداخت بر وى و تير داد او را . و نبل على القوم : تير افكند بر آن گروه . و نبل فلانا بالطعام : اندك اندك طعام داد بفلان و مشغول ساخت آن را . و نبل به : نرمى كرد با او . و نبل الابل :
سخت راند شتران را و نيز قيام بمصلحت شتران كرد . و نبل فلان : به سختى سير كرد فلان .
و نبلته : چيره شدم بر وى در تير اندازى و در فضل .
نبل
(
nobl
) ا . ع . نجابت و بزرگى .
و آگاهى و تيزى خاطر و فضل . و ساخت و ساز . يق : اخذ للامر نبله . و قولهم :
ما انتبل نبله الا بآخرة : يعنى آگاه نشد مر آن را و ندانست و آماده نگرديد براى آن مگر در آخر .
نبل
(
nobl
) م . ع . نبل نبالة و نبلا . ر . نبالة .
نبل
(
nabal
) ص . ع . رجل نبل :
مرد تيز خاطر و گرامى . ج : نبال .
نبل
(
nabal
) ا . ع . سنك و كلوخ خرد و كلان . و خرد و كلان از هر چيزى . و سنگى كه بدان استنجا كنند .
نبل
(
nabal
) ع . ج . نبيل .
نبل
(
nobal
) ع . ج . نبلة .
نبل
(
nobbal
) ع . ج . نابل . يق :
قوم نبل رماة .
نبلاء
(
nobal '
) ع . ج . نبيل .
نبلان
(
nobl n
) ع . ج . نبل .
نبلة
(
nablat
) ا . ع . واحد نبل :
يعنى يك تير تازى . و نيز لبلاب سپيد . و عطيه .
نبلة
(
nablat
) و (
noblat
) ا . ع .
هر چيز كه داراى اهميت بسيار باشد .
نبلة
(
noblat
) ا . ع . پاداش و جزا و عطيه . و لقمه . و سنك استنجا . و كلوخ .
و كلوخ استنجا . ج : نبل . و فى الحديث :
اتقوا الملاعن و اعدوا النبل . و حب .
و خمرهء كوچك . و نجابت و بزرگى و فضل .
و آگاهى و تيزى خاطر . و ما انتبل نبلته الا بآخرة : وقتى آگاه شد و آماده گرديد كه كار از كار گذشته بود .
نبلة
(
nabalat
) ص . ع . مؤنث نبل .
يق : امرأة نبلة : زن تيز خاطر و گرامى .
ج : نبال .
نبناد
(
nabn d
) ا . پ . احتياط و احتراز از محل تهمت و از ارتكاب فواحش . و عصمت و بىگناهى .
نبنبة
(
nabnabat
) م . ع . نبنب التيس نبنبة : بانك كرد آن تكه كه مست شده بود از شهوت . و نبنب فلان : دراز كرد فلان كار را در تحسين . و نبنب الرجل :
بيهوده گفت آن مرد در هنگام جماع .
نبو
(
nabv
) و (
nobovv
) م . ع .
نبا السيف عن الضريبة نبوا و نبوا و نبوة ( از باب نصر ) : برجست شمشير از زخمگاه و كار نكرد . و نبا الشئ : دور شد آن چيز . و نبا السهم عن الهدف :
كوتاهى كرد تير و بنشانه نرسيد . و نبا الطبع عن الشئ : نفرت كرد طبيعت از آن چيز و نپذيرفت آن را . و نبا عنى : دورى جست از من . و نبا بصره عن الشئ نبوا و نبيا و نبوة : كند گشت بينايى آن از آن چيز .
و نبا بفلان منزله : منزل فلان موافق ميلش نيامد و پسند نشد . و نبت صورته : زشت گرديد روى آن چندان كه چشم انكار كرد از آن . و نبافراشه : فراش وى موافق ميل وى نشد . و نبا جنبه عن الفراش :