تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3639

مساهمون:

ص٣٦٣٩
پ . هر آنچه خوش‌آيند نباشد .

نادل‌چسب

(
n - del - casb
) ص . پ . ناپسند .

نادم

(
n dem
) ص . ع . پشيمان . ج : ندام (
ned m
) و (
nodd m
) و نادمون .

نادم

(
n dem
) ص . پ . مأخوذ از تازى - پشيمان و شرمسار و خجل و شرمنده و متأسف . و نادم شدن : پشيمان شدن و افسوس داشتن و متأسف بودن و شرمنده شدن .

نادمات

(
n dem t
) ع . ج . نادمة .

نادمة

(
n demat
) ص . ع . مؤنث نادم يعنى زن پشيمان . ج : نادمات و نوادم

نادم‌ساز

(
n - dam - s z
) ص . پ . نامناسب و مخالف و ناموافق .

نادمون

(
nademuna
) ع . ج . نادم .

نادوخته

(
n - duxte
) ص . پ . واو مجهول - پارچه‌اى كه هنوز از آن لباس نساخته باشند .

نادوشيزه

(
n - ducize
) ص . پ . واو مجهول - زن ثيب و زن مرد ديده كه دوشيزگى وى زايل شده باشد .

نادهنده

(
n - dehande
) و و (
n - dehende
) ص . پ . آنكه ادا نمىكند حق كسى را . و لييم و بخيل و آنكه عطا و بخشش ندارد .

نآدى

(
na ' d
) ا . ع . بلا و سختى و رنج .

نادى

(
n di
) ا . ع . انجمن روز و انجمن هنگامى كه با هم جمع شده و گفتگو كنند . و قوله تعالى :
فَلْيَدْعُ نادِيَهُ
قيل يريد عشيرتة و انماهم اهل النادى و هو المكان و المجلس فسماهم به .

ناديات

(
n dey t
) ا . ع . ناديات الشئ : اوائل آن چيز .

نادية

(
n deyat
) ص . ع . ابل نادية : شتران چرا كننده ميان دو نوبت آب . و نخل نادية : خرمابنى دور از آب . ج : نوادى .

نادية

(
n deyat
) ا . ع . حادثه . ج : نوادى .

ناديدگى

(
n - didagi
) ا . پ . مفلسى و بىچيزى و پريشانى و افلاس .

ناديدنى

(
n - didani
) ص . پ . چيز ديده نشده و چيز غير مريى و ناپديد و خارج از نظر . و هر چيزى كه نمىتوان آن را ديد و چيزى كه شايستهء ديدن نباشد .

ناديده

(
n - dide
) ص . پ . ديده نشده . و آنكه چيزى را خرد و كوچك مىبيند . و بىوقوف و ناآزموده‌كار . و رذل و لييم و خسيس .

ناديده‌شوى

(
n - dide - cuy
) ص . پ . زنى كه شوهر نكرده و دوشيزه باشد .

ناديده‌گرد

(
n - dide - gard
) ص . پ . چيزى كه پاك و پاكيزه نگاهداشته شده باشد .

ناديده نعل

(
n - dide - na'l
) ص . پ . بىنعل و كره‌اى كه آن را نعل نكرده باشند و نوزاده .

ناديرياز

(
n - dir - y z
) ص . پ . شب كوتاه كه دراز نباشد .

ناذر

(
n zer
) ا . ع . يكى از نامهاى مكه معظمه است .

ناذع

(
n ze '
) ص . ع . آب زهنده . و خوى برآينده .

نار

(
n r
) ا . پ . انار و رمان . و نار افشاندن : گريه كردن بسوز و خون گريستن و اشك گلگون ريختن . و نار باغ سينه : پستان . و نار رباب (
rob b
) و يا نار رباب (
robb b
) : نوعى از انار ترش . و نار شيرين : انار شيرين . و نام نوايى از موسيقى . و نار فارسى : نوعى از زهر كشنده كه آميخته از چيزهاى تلخ است . و نار هندى يا نار دشتى : يك نوع ميوهء هندى شبيه ببهى و معطر كه از آن مربا سازند و هنديان آن را بل گويند .

نار

(
n r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آتش . و نار سموم : آتش دوزخ .

نار

(
n r
) ا . ع . آتش ، مؤنث آيد و گاه مذكر . ج : انوار و نيران و نور و نيار و انورة و نيرة . و نشان ستور . يق : ما نار هذه الناقة : چه چيزست نشان اين ماده شتر . و نيز خرد و راى . و منه : لا تستضيئوا بنار اهل الشرك . و بنو النار : نام گروهى از تازيان .

نار است

(
n - r st
) ص . پ . چيزى كه راست نباشد . و ناحق و باطل و مغشوش و داراى غش و تقلب و دروغ و خطا و غلط .

ناراستى

(
n - r sti
) ا . پ . مكر و حيله و عدم صداقت و راستى .

ناراض

(
n - r z
) و

ناراضى

(
n - r zi
) ص . پ . ناخشنود و آنكه خرسندى و خوشدلى و قناعت ندارد .

ناراى

(
n - r y
) ص . پ . بىراى و بىفكر و بىانديشه و بىتأمل و بىتدبير و غافل و بىاحتياط .

نارائج

(
n - r 'ej
) و

نارايج

(
n - r yej
) ص . پ . متاعى كه لايق فروختن و داد و ستد نباشد . و پولى كه رايج و روان نبود . و بازار كاسد و كساد .

ناربا

(
r - b
) ا . پ . آش انار .