تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3637

مساهمون:

ص٣٦٣٧

ناخن‌بر

(
n xon - bor
) و

ناخن برا

(
n xon - bor
) و

ناخن براى

(
n xon - bor y
) ا . پ . كازود و يا مقراض و يا چاقوى كوچكى كه بدان ناخنها را گيرند .

ناخن‌پال

(
n xon - p l
) ا . پ . آماسى بسيار دردناك كه در اطراف ناخن مردم پديد آيد و بتازى داخس گويند .

ناخن پيراى

(
n xon - payr y
) و (
n xon - pir y
) ا . پ . ياى اول مجهول - مقراضى كه بدان ناخن مىگيرند . و سرتراش و مزين .

ناخن‌تراش

(
n xon - tar c
) و

ناخن‌چين

(
n xon - cin
) ا . پ . ناخن‌بر .

ناخن‌خواره

(
n xon - x re
) ا . پ . واو معدوله - ناخن پال و داخس . و بيمارى كه در سمب اسب پديد مىآيد .

ناخن‌گير

(
n xon - gir
) ا . پ . ناخن‌بر .

ناخنه

(
n xone
) ا . پ . گوشت پاره‌اى كه در گوشهء چشم پديد آيد و بتدريج همه چشم را فرا گيرد . و ناخنه چشم شب : ماه نو و هلال .

ناخواست

(
n - x st
) ص . پ . واو معدوله - طلب نشده و درخواست ناشده و خواهش ناكرده . و پا سپرده ناشده و پايمال ناشده .

ناخوانده

(
n - x nde
) ا . پ . واو معدوله - بىسواد و بىدانش و بىعلم و آنكه داناى بر خواندن خط نباشد . و دعوت ناشده و ناطلبيده .

ناخواه

(
n - x h
) ص . پ . واو معدوله - بىميل و اراده و بىاختيار و بىخواست .

ناخواه

(
n - x h
) م ف . پ . واو معدوله - بدون اراده و كراهة و اجبارا و بطور عدم ميل و رغبت .

ناخواهان

(
n - x h n
) ص . پ . واو معدوله . ناخوش و نادلپسند و غير مطلوب .

ناخوب

(
n - xub
) ص . پ . بد و ناخوش .

ناخوبى

(
n - xubi
) ا . پ . بدى و ناخوشى .

ناخورش

(
n - xorec
) ا . پ . واو معدوله - آنچه از غذا كه در ته ديك مىماند و به آن مىچسبد .

ناخوست

(
n xust
) ا . پ . واو معدوله - جايى كه لگدكوب شده باشد و جايى كه مسطح و برابر كرده باشند مانند زمين مزروع كه با مازو برابر كرده شده باشد .

ناخوستن

(
n xustan
) ف م . پ . واو معدوله - پايمال كردن و پا سپر نمودن و لگدكوب كردن .

ناخوش

(
n - xoc
) ص . پ . واو معدوله - بد و ناخوب و بيمار و خسته و مريض و بدحال و دل‌تنك و ناشادمان و آزرده و رنجيده . و ناپسند و زشت و مكروه و نامطبوع و ناخشنود و ناراضى . و ناخوش آمدن : پسند ناكردن . و ناخوش شدن : بيمار گشتن .

باخوش آواز

(
n - xoc - v z
) ص . پ . واو اول معدوله - آنكه آواز وى مطبوع نباشد .

ناخوش‌آيند

(
- xoc - yand
) ص . پ . واو معدوله - چيزى كه خوش و مطبوع و دلپسند نباشد .

ناخوش‌كردار

(
n - xoc - kerd r
) ص . پ . واو معدوله - بدكردار و بدعمل .

ناخوش‌گوار

(
n - xoc - gov r
) ص . پ . واو اول معدوله - هر غذاى عسر الهضم كه دير تحليل رود و گوارا نباشد .

ناخوشمش

(
n - xoc - mec
)

ناخوشمنش

(
n - xoc - manec
) ا - ص . پ . در هر دو واو معدوله - حالت قى و تهوع . و تهوع دارنده و ناگوار .

ناخوشنود

(
n - xocnud
) ص . پ . واو اول معدوله - ناراضى و بىقناعت .

ناخوشى

(
n - xoci
) ا . پ . واو معدوله - مرض و بيمارى و ناتندرستى . و ناپسندى و ناخوش آيندى و كراهت و سختى و خشم و رنج و آزردگى . و فساد و فتنه و تباهى .

ناخون

(
n - xun
) ا . پ . ناخن .

ناخونك

(
n - xunak
) ا . پ . ناخنه .

نآد

(
na ' d
) ا . ع . بلا و سختى و رنج .

ناد

(
n d
) ا . پ . بانك و صدا و آواز .

نأد

(
na'd
) ا . ع . زهاب . و كينه و حسد و رشك .

نأد

(
na'd
) م . ع . ناده نأدا ( از باب فتح ) : حسد برد بر آن . و نأدت الارض : زهيد آب از زمين . و نأدت الداهية فلانا : بلا و رنج رسيد مر فلان را .

ناد

(
n dd
) ا . ع . رزق و روزى . يق : ليس له ناد اى رزق .

ناد

(
n dd
) و

نادة

(
n ddat
) ص . ع . رمنده و پراكنده شونده . يق : بعير ناد و ابل نادة . ج : نواد .

نادار

(
n - d r
) ص . پ . مفلس و مقروض و پريشان‌حال و گدا و بىنوا و تهى