تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3638

مساهمون:

ص٣٦٣٨
دست و فقير و مسكين و آنكه داراى مال و دولت نباشد . و زمين‌دار و كشاورز فقير و بىبضاعت .

نادارى

(
n - d ri
) ا . پ . افلاس و فقر و تنگدستى و مديونى و پريشان‌حالى و بى بضاعتى و تهىدستى و گدايى .

ناداشت

(
n - d ct
) ص . پ . مفلس و پريشان‌حال و تهىدست و بىنوا . و بىشرم و بىحيا و بىآزرم و بىاعتقاد .

ناداشت

(
n - d ct
) ا . پ . گروهى از گدايان كه آنها را شاخشانه نيز گويند .

ناداشتى

(
n - d cti
) ا . پ . افلاس و پريشانى و بىنوايى . و بىشرمى و بىحيايى و بىاعتقادى .

نادان

(
n - d n
) ص . پ . جاهل و بىعلم و بىوقوف و بىعقل و احمق و گول و بىدانش . و نادان ده‌مردگوى : پريشان‌گوى و هرزه و بىمعنىگوى و نادان بسيارگوى .

نادانستگى

(
n - d nestagi
) ا . پ . جهل و عدم اطلاع و عدم وقوف .

نادانسته

(
n - d neste
) م ف . پ . بطور نادانى و جاهلانه و بطور نفهميدگى .

نادانسته

(
n - d neste
) ص . پ . منكر و مجهول و نامعلوم .

نادانى

(
n - d ni
) ا . پ . جهل و بىعلمى و بىاطلاعى و بىوقوفى و بىشعورى و بىعقلى و بىهوشى و ديوانگى و حماقت . و نادانى كردن : حماقت كردن و جهالت كردن .

نادب

(
n deb
) ص . ع . مرد سبك در حاجت . و مرد زيرك و گرامى . ج : ندباء .

نادبة

(
n debat
) ص . ع . زن ندبه‌كننده . ج : نوادب .

نادة

(
n ddat
) ص . ع . مؤنث ناد . ر . ناد .

نادر

(
n der
) ا - ص . ع . تنها و غريب . ج : نوادر . و لا يكون ذلك الا نادرا : يعنى نمىباشد اين مگر گاهى از ايام . و نادر الجبل : آنچه بيرون مىآيد از كوه و آشكار مىگردد . و نيز نادر : نام مردى .

نادر

(
n der
) ص . پ . مأخوذ از تازى - كمياب و عزيز الوجود و بىمثل و بىمانند . و بر خلاف معمول و بر خلاف معهود و عجيب و شگفت . و گرانمايه و با قدر و با قيمت . و نادر الحسن : آنكه خوبى و نيكويى وى بر خلاف معمول باشد . و نادر الوقوع : هر چيزى كه كمتر اتفاق افتد .

نادرا

(
n deran
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - گاه گاه و اتفاقا .

نادر برابر

(
n - dar - bar bar
) ص . پ . بىجا و بىموقع و بىمناسبت و نادرست و ناموافق و بىربط .

نادرة

(
n derat
) ا . ع . نادرة الزمان : يگانه روزگار . ج : نوادر .

نادرست

(
n - dorost
) ص . پ . ناراست و ناحق و باطل و ناقص و ناتمام و نا مناسب و متقلب .

نادرسته

(
n - doroste
) ص . پ . ناقص و ناتمام و ناكامل .

نادرستى

(
n - dorosti
) ا . پ . ناراستى و ناحقى و ناقصى و تقلب و بيمارى .

نادر شاه

(
n der - c h
) ا . پ . پادشاه جهانگير ايران كه از سال 1149 هجرى تا 1160 پادشاهى كرد .

نادر مقابل

(
n - dar - moq bel
) ص . پ . نادر برابر . ر . نادر برابر .

نادرويش

(
n - darvic
) ص . پ . ياى مجهول - آنكه درويش نباشد و آنكه زهد و درويشى را به خود نسبت دهد ولى قلبا درويش نباشد و زاهد دروغى .

نادره

(
n dere
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كم‌ياب و هر چيز تازه و تحفه . و مرد بىنظير و بىمانند . و هر چيز عجيب و شگفت . و سخن عجيب و غريب و بديع . و اتفاق و حادثه ناگهانى . و هر چيز كه سبب آشفتگى گردد و حيرت آورد . و بذله و لطيفه .

نادره‌پرسى

(
n dere - porsi
) ا . پ . پرسش و استفسار از چيز كم‌ياب و از كار عجيب و فوق‌العاده .

نادره‌پيرا

(
n dere - pir
) ا . پ . ياى مجهول - نويسندهء سرگذشتها و اتفاقات .

نادره‌دان

(
n dere - d n
) ص . پ . زيرك و هوشيار و عاقل و بافراست و عالم و فاضل و آگاه و واقف بر كارهاى عجيب و بر چيزهاى پنهانى و غيبى .

نادره‌فن

(
n dere - fan
) ص . پ . آنكه داراى شعبده و نيرنگهاى عجيب و غريب باشد .

نادره‌كار

(
n dere - k r
) ص . پ . كننده كارهاى خارق عادت و صانع قابل .

نادره‌گفتار

(
n dere - goft r
) ص . پ . آنكه گفتارهاى پسنديده بيان مىكند .

نادرى

(
n deri
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كميابى . و منسوب بنادر شاه .

نادف

(
n def
) ص . ع . پنبه زننده .

نادلپذير

(
n - del - pazir
) ص .