تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3641

مساهمون:

ص٣٦٤١
درخت نارنج و ديگر مركبات را عمل مىآورند .

نارنجك

(
n ranjak
) و (
nar ? renjak
) ا . پ . مصغر نارنج . و قسمى از گلوله توپ كه پس از در رفتن مىتركد .

نارنجى

(
n ranji
) و (
n renji
) ص . پ . هر چيز كه برنك پوست نارنج باشد .

نارنگ

(
n rang
) ا . پ . ميوهء يكى از طايفه مركبات كه مأكول و ترش و رنك آن زرد طلايى و به زبان سنسكريت نارنگا گويند . و قسمى از نارنج شيرين كه اين ايام از فرنگستان آورده و معروف بپرتغال مىباشد .

نارنگى

(
narangi
) ا . پ . قسمتى از مركبات شبيه بنارنج ولى شيرين و خوشمزه‌تر از نارنج شيرين و پرتغال .

نارنگى

(
n - rangi
) ا . پ . بىرنگى و رنگ نداشتگى .

نارو

(
n ru
) ا . پ . پرندهء خوش آواز مانند بلبل . و پيوك و رشته‌اى كه بر اعضاى مردم بر مىآيد و بتازى عرق مدنى گويند .

ناروا

(
n r - v
) ا . پ . ناربا و آش انار . و حرارت و گرمى .

ناروا

(
n - rav
) ص . پ . چيزى كه جايز و روا نباشد و رايج نبود و قابل داد و ستد نباشد . و غير مشروع و حرام و خلاف شرع و ناشايسته و نالايق . و ناروا شدن : حرام شدن .

ناروان

(
n r - v n
) ا . پ . آلوبالو . و تاجريزى و عنب الثعلب . و نارون . و گلنار . و لب ناروان : لب سرخ .

ناروان

(
n - rav n
) ص . پ . پست و فرومايه و غير رايج . و راكد و ايستاده و غير جارى . و بىجان و بىروح و جامد . و ساكن و غير متحرك . و بازار كساد .

ناروان بالا

(
n r - v n - b l
) و

ناروان قد

(
n r - v n - qad
) ص . پ . بلند مانند درخت نارون .

ناروانى

(
n - rav ni
) ا . پ . كسادى داد و ستد و كسادى بازار . و عدم آراستگى و انتظام ملك . و حرمت و عدم مشروعيت .

نارور

(
n r - var
) ص . پ . دخترى كه پستان وى مانند انار گرد و برآمده باشد .

نارون

(
narvan
) ا . پ . درختى بغايت خوش اندام و پر برك و سايه‌دار . و درخت آلوبالو . و نام بيشه‌اى در مازندران نزديك بيشهء تهميشه .

نارون

(
n r - von
) ا . پ . ناربن و درخت انار .

نارون

(
n ravan
) ص . پ . نرم و صاف و مهره‌دار . و تر و تازه . و شاخهء بلند و افراشته از درخت كه باد آن را مىجنباند . و درخت ناغ . و درخت طبرخون .

ناروند

(
n r - vand
) ا . پ . درخت نارون .

ناروه

(
n ruh
) ا . پ . پرندهء خوش آواز مانند بلبل كه نارو نيز گويند .

ناروه

(
n ruh
) و (
n rve
) ا . پ . زبانهء ترازو .

ناره

(
n re
) ا . پ . زبانهء ترازو . و سنگى كه بدان چيزى را وزن مىكنند . و ريسمان گنده . و ناله و زارى . و ناره قپان : سنك قپان . و زبانهء قپان .

نارى

(
n ri
) ا . پ . جامهء پوشيدنى .

نارى

(
n ri
) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - زن مقابل مرد .

نارى

(
n ri
) ص . پ . منسوب به آتش و آتشى و دوزخى و جهنمى .

ناريت

(
n riyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خشمگينى و غضبناكى و آتشين مزاجى و تندى .

ناريدن

(
n ridan
) ف ل . م . پ . شكار كردن و گرفتن و گرفتار كردن . و بزرك كردن . و دراز شدن .

نارين

(
n rin
) ص . پ . تر و تازه . و تابان و روشن و صاف و براق . و ظريف و آراسته .

نارين قماش

(
n rin - qom c
) ا . پ . پارچهء ظريف خوب .

نارين قلعه

(
n rin - qal'e
) ا . پ . نام قلعه‌اى در جانب غربى بغداد .

ناز

(
n z
) ا . پ . فخر و افتخار و تكبر و خودمنشى و لاف و نوازش . و تسلا . و دل‌فريبى و كرشمه و غمزه و شيوه و غمزهء شهوت‌انگيز . و بهانه و حيله و بهانهء از روى تزوير و امتناع . و زيبايى و ظرافت و جمال و خوبى . و ريا و تزوير . و ملايمت و نرمى . و غمزه و دل‌فريبى كه عاشق بمعشوق خود مىكند و از آن نوازش مىخواهد و بهانه‌اى كه كودك از مادر و پدر خود مىگيرد و از آنها تسلا و دلنوازى مىجويد . و جوان و تر و تازه و نورسته و نوخيز . و سرو كوهى و صنوبر و شمشاد . و ناز نو روز : نام نوايى از موسيقى . و ناز و نياز كردن : استدعا نمودن و تضرع كردن و التماس كردن . و گل‌ناز : يك قسم گل الوانى كه در آفتاب شكفته مىگردد .

نازاد

(
n - z d
) ص . پ . عقيم و بىبار و بىبر .

نازآفرين

(
n z - frin
) ص . پ . پديد آورنده خوشى و خرمى . و پديد گشتهء از فخر و تكبر . و با ملايمت و نرمى ساخته شده .

نازان

(
n z n
) ص . پ . نازكننده