تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3033

مساهمون:

ص٣٠٣٣
فراخ تهيگاه شدهء از خوردن گياه . يق : ماشية مبتجة .

مبتدا

(
mobtad
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - هن چيزى كه بدان ابتدا كنند و هر چيز آغاز شده .

مبتداء

(
mobtad '
) ا . ع . آغاز هر چيزى و باصطلاح نحو : اسمى كه مخبر عنه واقع شود و از عوامل لفظى خالى باشد مانند زيد قائم كه زيد را مبتداء و قائم را خبر گويند .

مبتدر

(
mobtader
) افا . ع . پيشى گيرنده و شتابندهء بسوى سلاح تا برگيرد آن را و غلبه‌كننده .

مبتدع

(
mobtada '
) ا . ع . تازه پيدا شده و بتازگى اختراع شده . و اختراع نو و تازه .

مبتدع

(
mobtade '
) ص . ع . استخراج كننده و احداث‌كننده و بدعت گذارنده .

مبتدع

(
mobtade '
) و

مبتدعه

(
mobtade'e
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - مخترع و ملحد . و كسى كه عقيدهء تازه در دين آورد و بدعت گذارد . و طايفهء مبتدعه : گروه ملحد و اهل بدعت .

مبتدى

(
mobtadi
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - شروع‌كننده و آغازكننده و نوآموز و بىوقوف . و شاگردى كه تازه شروع در تحصيل كرده باشد .

مبتديا

(
mobtadian
) م ف . پ . - ماخوذ از تازى - ابتدا . و در ابتدا و در آغاز .

مبتذل

(
mobtazal
) م . ع هر روز استعمال شده و مستعمل . و فرومايه و خوار . و سيف صدق المبتذل : شمشير بران و قاطع .

مبتذل

(
mobtazel
) ص . ع . بذله پوش . و كسى كه عمل بنفس خود كند و باد روزه دارد خود را .

مبتر

(
mobatarr
) ص . ع . دم‌بريده و مقطوع و ناقص . و بىفرزند . و خراب . و دشمن .

مبترد

(
mobtared
) افا . ع . آنكه با آب غسل مىكند . و آنكه آب سرد مىخورد .

مبترك

(
mobtarek
) افا . ع . شتر فروخوابنده . و آنكه بگيرد كسى را در زير سينهء خود و آنكه بشتابد . و رجل مبترك : مرد الحاح‌كنندهء معتمد بر چيزى .

مبترى

(
mobtar
) ا . م . ع . تراشيده شده .

مبترى

(
mobtari
) افا . ع . تراشنده و قطع‌كننده و تراش‌كننده .

مبتز

(
mobtazz
) ا . ع . ستاره‌اى كه بدان بر احوال مولود استدلال كنند .

مبتزل

(
mobtazal
) ا م . ع . شكافته شده . و شكفته شده مانند شكوفهء خرمابن .

مبتسر

(
mobtaser
) افا . ع . آنكه كارى را در غير وقت كند . و آنكه شايق باشد باينكه كارى را در غير موقع اجرا نمايد و آغاز كننده . و آنكه بگيرد چيزى را ما دام كه تازه است .

مبتسل

(
mobtasel
) افا . ع . افسونگر مار كه براى افسون خود مزد گيرد .

مبتسم

(
mobtasem
) افا . ع . تبسم‌كننده و زير لب خنده كننده .

مبتشر

(
mobtacer
) افا . ع . حاصل كنندهء خبرهاى خوش .

مبتضض

(
mobtazez
) افا . ع . كسى كه بتدريج انجام دهد آنچه را كه بايد بنمايد .

مبتغا و مبتغى

(
mobtaq
) ا - ص . ع . درخواست كرده شده . و درخواست و استدعا . و وام و دين و قرض . و حق . و كار .

مبتغى

(
mobtaqi
) ا . ع . شير بيشه .

مبتغيات

(
mobtaqiy t
) ا . ع . درخواستها و استدعاها .

مبتقل

(
mobtaqel
) ص . ع . حمار مبتقل : خر چرندهء سبزه .

مبتكر

(
mobtaker
) افا . ع . برخيزندهء بامداد . و آنكه پگاه مىآيد . و خورندهء نوبر ميوه‌ها . و در رسندهء آغاز خطبه را . و ربايندهء بكارت دختر .

مبتكرة

(
mobtakerat
) ص . ع . زنى كه در نخستين بار پسر زايد .

مبتل

(
mobtel
) ا . ع . خرمابنى كه در كنار آن جنگ برآمده باشد و به حد بلوغ رسيده و مستغنى از آن خرمابن شده باشد و واحد و جمع در آن مساوى مىباشد .

مبتل

(
mobattal
) ص . ع . جمل مبتل : شتر نيكوى متناسب الخلقه .

مبتل

(
mobtall
) ص . ع . تر گرديده شده . و به شدهء از بيمارى . و ناقه . و نيكو حال شدهء پس از لاغرى و سختى .

مبتلا

(
mobtal
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - گرفتار . و رنجور و گرفتار درد و رنج .

مبتلة

(
mobtelat
) ا . ع . خرمابنى كه در كنار وى جنگ برآمده باشد و مستعنى از آن گشته باشد .

مبتلة

(
mobattalat
) ص . ع . امراة مبتلة : زن جميل خوش اندام كه گويا جامه نيكوئى بر بدنش بريده‌اند . و زن تمام خلقت ميانه جسامت . و زنى كه اندام وى داراى نرمى و فروهشتگى باشد .

مبتلع

(
mobtal
) ا م . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3033 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )