تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3030

مساهمون:

ص٣٠٣٠
گرفت آن را و شتافت بسوى آن .

مبادرت

(
mob darat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - پيشى و سبقت و تقدم و تعجيل و شتابى و چالاكى .

مبادلة

(
mob dalat
) م . ع . بادله مبادلة و بدالا : داد آن را مثل آنچه از وى گرفته بود . و بادلته مبادلة : گرفتم آن را بجاى وى .

مبادله

(
mob dele
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - معاوضه . و مبادله كردن : چيزى به كسى دادن و بجاى آن چيز ديگر گرفتن و معاوضه كردن .

مبادهة

(
mob dahat
) م . ع . بادهه به مبادهة و بداها : ناگاه گرفت او را به آن .

مبادى

(
mab di
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - آغازها و مبدءها و اصل و بنياد .

مبادى آداب

(
mab di - d b
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - آنكه مبدء و اصل و رسوم و آداب او نيك باشد .

مباذأة

(
mob za'at
) م . ع . با يكديگر فحش گفتن . بذاء مثله .

مباذة

(
mob zzat
) م . ع . باذه مباذة : پيشى گرفت آن را .

مباذرة

(
mob zarat
) م . ع . باذر مباذرة : اسراف كرد .

مباذل

(
mab zel
) ع . ج . مبذلة .

مباذنة

(
mob zanat
) م . ع . باذن باذنة و مباذنة : فروتنى نمود . و باذن به : اقرار كرد و شناخت و دانست آن را .

مبار

(
mab r
) و (
mob r
) ا . پ . يك نوع طعامى كه از رودهء گوسپند پر كردهء از گوشت و برنج و مصالح سازند .

مباراة

(
mob r t
) م . ع . باراه مباراة : برابرى نمود و نبرد كرد با وى در كارى . و بارى امراته : صلح كرد با زن خود بر جدائى و تفريق .

مبارأة

(
mob ra'at
) م . ع . باراه مبارأة : مفارقت كرد آن را و از وى جدا گرديد . و بارا فلانا : معارضه كرد فلان را . و پيشى گرفت فلان را . و بارا المراة : مصالحه كرد آن زن را بر جدائى .

مبارة

(
mob rrat
) م . ع . با هم نيكوئى و مهربانى كردن و فرمانبردارى كردن .

مبارز

(
mab rez
) ع . ج . مبرز .

مبارز

(
mazb re
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - هر دو نفر دلاور كه از دو صف لشكر مقابل و روبروى هم بيرون آيند و با يكديگر نبرد كنند . و هر دلاورى كه آمادهء جنگ شود و از صف سپاهيان بيرون شده و از سپاه مقابل ديگرى را براى كارزار طلب كند . و پهلوان . و بهادر و غازى و دلير و دلاور و شجاع .

مبارزة

(
mob razat
) م . ع . بارز مبارزة و برازا : از ميان صف بيرون آمد براى جنگ و نبرد .

مبارزت

(
mobra zat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - رزم و جنگ و نبرد . و مبارزت كردن : رزم كردن .

مبارك

(
mab rek
) ع . ج . مبرك .

مبارك

(
mob rak
) ا . ص . ع . بركت داده شده . و قوله تعالى :
وَ جَعَلَنِي مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ
اى نفاعا . و نيز مبارك : نام نهرى در بصره . و نهرى در واسط . و نام تركى كه مولاى بنى عباس بوده .

مبارك

(
mob rak
) ا . ص . پ . - ماخوذ از تازى - خجسته و ميمون و كامران و با سعادت و بختيار و نيك‌بخت و با طالع و با بركت و پاك و پاكيزه و مقدس و پارسا و خوش و خير . و از اعلام است و بيشتر بندگان را مىنامند . و مبارك الله : اسم شخصى . و مبارك الدوله : از القاب است . و مبارك فال : خجسته فال .

مباركات

(
mob rak t
) ع . ج . مباركة .

مباركباد

(
mob rak - b d
) ف . كلمهء دعا يعنى خدا بركت دهاد و افزونى دهاد .

مباركباد

(
mob rak - b d
) ا . پ . تهنيت و دعاى خير . و مباركباد گفتن : تهنيت گفتن و نيايش گفتن .

مباركبادى

(
mob rak - b di
) ا . پ . تهنيت و دعاى خير و مباركى .

مباركة

(
mob rakat
) ا . ص . مونث مبارك . ج : مباركات . و گندم دراز خوشه . و نام دهى . و بقلة المباركة : كاسنى و يا خرفه . و الليلة المباركة : شب نيمهء شعبان .

مباركة

(
mob rakat
) م . ع . بارك الله لك و فيك و عليك و باركك مباركة و براكا : بركت دهد ترا خداى . و بارك عليه : مداومت كرد بر آن . و بارك على محمد و على آل محمد صلى الله عليهم يعنى هميشه دار براى محمد و آل او آنچه داده‌اى از بزرگى و كرامت .

مبارك فال

(
mob rak - f l
) ا . پ . فال خجسته و ميمون .

مبارك نهاد

(
mob rak - neh d
) ص . پ . مسعود و پاكيزه سرشت .

مباركى

(
mob raki
) ا . پ . بركت و تهنيت و ميمنت و سعادت و خوشبختى و پاكى و طهارت و تقدس .

مباركية

(
mob rakiyyat
) ا .