تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3032

مساهمون:

ص٣٠٣٢

مبال

(
mab l
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - جاى كميز انداختن و بول كردن و محل قضاى حاجت و كنار آب و جاى لازم . و نرهء مرد . و فرج زن .

مبالاة

(
mob l t
) م . ع . لا اباليه و لا ابالى به بالا و بالة و مبالاة و بلاء : التفات نمىكنم و باك ندارم و پروا ندارم . و كذلك لم ابال و لم ابل .

مبالات

(
mob l t
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - تدبير و انديشه و تفكر در كار و قيد و توجه و بصيرت و آگاهى . و بىمبالات : بىتدبير و بىقيد و بىفكر و انديشه و بىپروا و بىاعتناء و قلت مبالات : بىتوجهى و غفلت .

مبالدة

(
mob ladat
) م . ع . به شمشير و چوب‌دستى زدن يكديگر را . بلاد مثله .

مبالزة

(
mob lazat
) م . ع . با هم چيزى اخذ كردن .

مبالصة

(
mob lasat
) م . ع . بالصه مبالصة : برجست با او براى جنگ كردن .

مبالطة

(
mob latat
) م . ع . بالطنى مبالطة : عيب كرد مرا . و بالط السابح : كوشش كرد آن شناور در شناورى . و بالط القوم : به شمشير زدند آن گروه مر يكديگر را . و بالطوا بنى فلان : فرود آمدند مر بنى فلان را در جنگ .

مبالغ

(
mab leq
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - مبلغ‌ها و زرهاى بسيار .

مبالغ

(
mob laq
) ص . ع . مبالغه شده و افراط شده .

مبالغ

(
mob leaq
) ص . ع . ساعى و جاهد و رنجبر . و هر آنكه در كارى افراط كند و مبالغه نمايد .

مبالغة

(
mob laqat
) م . ع . بالغ فلان فى امره مبالغة و بلاغا : كوتاهى نكرد فلان در كار خود و كوشش كرد و جهد و سعى نمود .

مبالغه

(
mob leqe
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - كوشش و سعى و جهد و سعى بليغ و افراط و افزونى و بسيارى و زيادتى . و بيان صفات و كردار پسنديده و ناپسنديدهء كسى بطريقى كه مستبعد نمايد و يا محال باشد و اگر معقل و عادت ممكن باشد مبالغهء تبليغ گويند و اگر بعقل ممكن و بعبادت ناممكن بود مبالغهء اغراق خوانند و اگر بهر دو محال باشد مبالغهء غلو . و مبالغه كردن : افراط كردن و افزونى نمودن و غلو كردن .

مبانة

(
mob nat
) ص . ع . زنى كه شوهرش وى را طلاق داده باشد .

مبانى

(
mab ni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمارت‌ها و بناها و بنيانها و بنيادها و اساسها . و مبانى خيرات : بناهاى خير ماند كاروانسرا و بيمارستان و آب انبار و جز آن .

مباوأة

(
mob va'at
) م . ع . باوا القاتل بالقتيل مباواة : كشت قاتل را بجاى قتيل پس برابر ساخت .

مباوك

(
mob vek
) ا . ع . خليط در همسايگى و در صحبت .

مباهاة

(
mob h t
) م . ع . باهيته مباهاة : نبرد كردم او را در حسن و خوبى .

مباهات

(
mob h t
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - تفاخر و ناز و مدح و ستايش بىجا و خودبينى و غرور و نخوت و خودستائى و مدح و ستايش و بزرگى و جلال .

مباهت

(
mob het
) ص . ع . دروغ بافنده و دروغ سازنده .

مباهتة

(
mob hatat
) م . ع . باهت مباهتة : دروغ بافت و دروغ بست و بهتان گفت .

مباهجة

(
mob hajat
) م . ع . باهجه مباهجة : نبرد كرد او را در خوبى و نيكوئى و مفاخرت نمود .

مباهرة

(
mob harat
) م . ع . باهر مباهرة : مفاخرت كرد .

مباهل

(
mab hel
) ع . ج . مبهلة .

مباهل

(
mob hel
) ص . ع . ناقة مباهل : ماده شترى كه وى را بىپستان بند گذاشته باشند .

مباهلة

(
mob halat
) م . ع . باهل بعضهم بعضا مباهلة : بر يكديگر لعنت كردند .

مباهى

(
mob hi
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - مباهات‌كننده و فخركننده . و نازكننده . و سرافراز كرده شده . و مغرور و خودستاينده .

مبايضة

(
mob yazat
) م . ع . بايضه مبايضة : در سپيدى نبرد كرد آن را .

مبايعة

(
mob ya'at
) م . ع . با يكديگر خريد و فروخت كردن و بيعت نمودن . قوله تعالى :
إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ
.

مبايعه

(
mob ye'e
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - خريد و فروخت و بيع و شرا .

مباينة

(
mob yanat
) م . ع . باينه مباينة : جدا شد از وى .

مباينت

(
mob yanat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - جدائى و دورى و تفاوت و بينونت .

مبت

(
mobett
) ص . ع . آنكه طلاق به اين دهد زن خود را .

مبتاع

(
mobt '
) ا . ع . خريدار .

مبتج

(
mobt jj
) و

مبتجة

(
mobtajjat
) ص . ع . ستور فربه گشتهء