تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3315

مساهمون:

ص٣٣١٥
كارى را بىمزد .

مسخرت

(
masxarat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مسخره . ر . مسخره .

مسخرگى

(
masxaragi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - استهزا و بزله و بزله‌گوئى . و سخريه و تتربوه و تتره و خجاره و گنگل .

مسخره

(
masxare
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - استهزاكننده و ريشخند كننده . و بزله‌گو و لطيفه‌گو . و بيهوده‌گو . و مقلد . و خوش‌طبع . و شوخ . و آنكه چيزهاى خنده‌دار و مضحك ظاهر مىسازد و هر چيز مضحك و خرمىآور . و سخريه و فسوس . و استهزاء و خند خريش و وشيه . و مسخره كردن : مضحكه كردن و ريشخند نمودن و استهزا كردن و فسوس نمودن .

مسخرين

(
masxarin
) ا . ع . بلغت اهالى مراكش : آنان كه حمل مىكنند فرامين سلطنتى را از جائى به جائى .

مسخط

(
masxat
) م . ع . خشم گرفتن و ناخشنود شدن . ر . سخط (
soxt
) و سخط (
saxat
) .

مسخفة

(
mosxefat
) ص . ع . ارض مسخفة : زمين كم گياه .

مسخ كرده

(
masx - karde
) ص . پ . تبديل شكل داده شده به بدتر شكلى .

مسخم

(
mosxxam
) ص . ع . كينه‌ور .

مسخن

(
mosxan
) و (
mosaxxan
) ص . ع . ماء مسخن : آب گرم . و كذلك : ماء مسخن .

مسخن

(
mosxen
) و (
mosax -
) (
xen
) ص . ع . آنكه گرم مىكند .

مسخن

(
mosaxxen
) ص . پ . مأخوذ از تازى - گرم‌كننده و تسخين‌كننده . و داروى گرم . و هر چيز كه حرارت بدن را زياد كند ضد مبرد . و هر چيزى كه جائى را گرم كند .

مسخنات

(
mosaxxen t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - داروهاى گرم . و چيزهائى كه حرارت بدن را افزون كنند ضد مبردات .

مسخنة

(
mesxanat
) ا . ع . كتلى و ظرفى شبيه به آفتابه كه در آن آب گرم كنند . ج : مساخن .

مسخوت

(
masxut
) ص . ع . تابان .

مسخوط

(
masxut
) ص . ع . مكروه و ناخوش .

مسخول

(
masxul
) ا . ع . فرومايه و ضعيف . و مجهول .

مسخولة

(
masxulat
) ص . ع . كواكب مسخولة : ستارهاى مجهول .

مسخية

(
mesxiyyat
) ا . ع . نوعى از گستردنى .

مسد

(
masd
) ا . ع . جارية حسنة المسد : دختر خوشگل و نيك متشكل شدهء در طبيعت .

مسد

(
masd
) م . ع . مسد الحبل مسدا ( از باب نصر ) : تافت آن ريسمان را و يا نيك تافت آن را . و مسد فى السير : در رنج انداخت و مانده گردانيد ستور را در سير .

مسد

(
masad
) ا . ع . تير آهنين چرخ . و ريسمان از پوست خرما بن و يا از پوست درخت مقل و يا از چيز ديگر تافته . و ريسمان سخت تافته . و ليف خرمابن . و منه قوله تعالى :
حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ
اى من ليف او من خوص . ج : مساد و امساد .

مسد

(
masadd
) ا . ع . درز و شكاف و سوراخ . و نام بستانى .

مسد

(
mosedd
) ص . ع . راست كار و صواب گفتار . و آنكه مىگيرد ناخن دست كسى را . و آنكه مىيابد سرانجام چيزى را .

مسداة

(
mesd t
) ا . ع . ابزارى كه نساجان تار را بدان مىكشند .

مسدد

(
mosaddad
) ص . ع . رجل مسدد : مرد راست و درست و راستكار و درست گفتار .

مسدد

(
mosaddad
) ا . ع . راست كنندهء كجى . و مقوم .

مسدد

(
mosadded
) ص . ع . آنكه راست كار و درست گفتار است . و آنكه توفيق صواب مىيابد . و آنكه نيزه را راست مىكند و در طول مىنهد .

مسدس

(
masdas
) ا . ع . جاءوأ مسدس : آمدند شش شش .

مسدس

(
mosaddas
) ص . پ . مأخوذ از تازى - شش پهلو و شش ضلع . و هر چيزى كه داراى شش سطح باشد و آن را مكعب نيز گويند . و قسمى از شعر كه بر اصل بيت چهار مصرع افزوده باشد . و مسدس عالم : جهات سته يعنى بالا و پائين و پيش و پس و راست و چپ .

مسدع

(
mesda '
) ا . ع . به راه خود رونده . و هادى و راهنما .

مسدم

(
mosaddam
) ص . ع . جمل مسدم : شتر مهمل گذاشته و پشت ريش كه تا به نشود پالان بر وى ننهند . و فحل مسدم : گشنى كه شهوت وى تيز شده باشد . و گشنى كه در ميان شتران گذارند تابانك نمايد و ماده شتران را آزمند گشنى كرده و سپس ويرا از ميان آنها بردارند اگر نسل وى بد باشد . و نيز گشن بسته دهن و يا بازداشته شدهء از گشنى . و ماء مسدم : آب ريزان .

مسدوح

(
masduh
) ص . ع . بر روى و يا بر قفا افگنده .

مسدود

(
masdud
) ص . ع . استوار كرده . و اصلاح نموده . و باز داشته شده .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3315 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )