تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3316

مساهمون:

ص٣٣١٦

مسدود

(
masdud
) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - سد شده و بند شده و بسته شده . و مسدود شدن : سد شدن و بند شدن و بسته شدن . و مسدود كردن : سد كردن و بند كردن و بستن .

مسدوم

(
masdum
) ص . ع . فحل مسدوم : گشن تيز شهوت .

مسدى

(
mosd
) و (
mosadd
) ص . ع . جامهء خوشبافت .

مسر

(
masr
) م . ع . مسره مسرا ( از باب نصر ) : كشيد آن را و بيرون آورد از تنگى و سختى . و مسر الناس : ببدى مردمان شتافت و سخن‌چينى نمود و ورغلانيد ايشان را .

مسر

(
masar
) ا . پ . آبى كه در زمستان سخت بسته شود و مانند بلور نمايد .

مسر

(
moserr
) ص . ع . پوشاننده و پنهان‌كننده و كسى كه نگاه مىدارد راز را . و ظاهر كننده و فاش‌كننده .

مسرأة

(
masra'at
) ص . ع . ارض مسرأة : زمين ملخ‌ناك .

مسراع

(
mesr '
) ا . ع . بسيار شتابان بسوى نيكى و يا بسوى بدى . ج : مساربع .

مسربة

(
masrabat
) ا . ع . چراگاه . ج : مسارب .

مسربة

(
masrabat
) و (
mosrabat
) ا . ع . حلقهء دبر و صفهء پيش برواره .

مسربة

(
masrobat
) ا . ع . موى ريزه‌هاى ميان سينه تا شكم .

مسربخ

(
mosarbax
) ص . ع . مهمة مسربخ : بيابان دور و دراز .

مسربخ

(
mosarbax
) ا . ع . كسى كه در نيم روز راه رود .

مسربطة

(
mosarbatat
) ا . ع . خربزهء دراز باريك .

مسرة

(
masarrat
) ا . ع . اطراف رياحين .

مسرة

(
masarrat
) م . ع . سر سرا و سرورا و مسرة . ر . سر .

مسرة

(
masarrat
) ا . ع . آلتى است مانند طومار كه يك سر آن در دهان گوينده و سر ديگرش در گوش شنونده باشد و بدان راز گويند . ج : مسار .

مسرت

(
masarrat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرور و شادمانى و خرمى و خوشى و انبساط و فرح و خوشحالى .

مسرت آثار

(
masarrat - s r
) ص . پ . آنكه از وى شادى و سرور باقى ماند .

مسرت‌انگيز

(
masarrat - angiz
) ياى مجهول ص . پ . برانگيزانندهء شادى و سرور و خوشحالى .

مسرج

(
mosarraj
) ص . ع . زين كرده و شانه كرده .

مسرجة

(
masrajat
) و (
mos -
) (
rajat
) ا . ع . چراغدان .

مسرح

(
masrah
) ا . ع . چراگاه . ج : مسارح .

مسرح

(
mesrah
) ا . ع . شانه .

مسرد

(
mesrad
) ا . ع . آنچه بدان دوزند . و آلتى كه بدان سوراخ . كنند و درفش . و ابن مسرد : يعنى پسر كنيز دشنام است مر تازيان را .

مسرد

(
mosarrad
) ص . ع . سوراخ شده و درز دوخته .

مسردبية

(
mosardabiyyat
) ا . ع . يخچال و جائى كه در آن آب را سرد نگاه مىدارند .

مسردة

(
mosarradat
) ص . ع . درع مسردة : زره دوخته يعنى حلقه‌هاى آن را درهم انداخته .

مسردح

(
mosardah
) ص . ع . بر سر خود گذاشته كه هر جاى خواهد برود .

مسردق

(
mosardaq
) ص . ع . بيت مسردق : خانهء با سراپرده . و خانه‌اى كه بالا و پائين آن هر دو پرده كشيده شده باشد .

مسرس

(
mosarras
) ص . ع . مصحف مسرس : مصحفى كه مجموع آن را درست شيرازه بسته باشند . و نيز مسرس : چيزى كه تعبير آن مشكل و پيچ در پيچ باشد .

مسرط

(
masrat
) و (
mesrat
) ا . ع . راه‌گذر طعام در حلق .

مسرع

(
mesra '
) ا . ع . مرد شتابندهء بسوى خير و يا شر .

مسرع

(
mosre '
) ص . ع . شتابان و چست و چالاك و جلد و تيز .

مسرف

(
mosref
) ص . ع . آنكه بىاندازه و بىگزاف و بىجا و بىمحل و در غير طاعت خرج مىكند .

مسرف

(
mosref
) ص . پ . مأخوذ از تازى - اسراف‌كننده و بىجا و بىمحل خرج كننده و مبدر . و آنكه بسيار و بىاندازه خرج مىكند .

مسرق

(
mosreq
) ص . ع . مسرق العنق : كوتاه گردن .

مسرقان

(
mosreq n
) و (
mas -
) (
req n
) ا . ع . نام موضعى .

مسرمط

(
mosarmat
) ص . ع . جمل مسرمط : شتر دراز هيكل .

مسروء

(
masru '
) ص . ع . پر از تخم ملخ .

مسروب

(
masrub
) ص . ع . كسى كه از اثر دود نقره گرفتار تنگى نفس باشد .

مسروة

(
masrovvat
) ص . ع . ارض مسروة : زمينى كه داراى ملخ‌ريزه‌هايى باشد كه هنوز به شكل كرم‌اند .