تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3314

مساهمون:

ص٣٣١٤
كه بدان گوشت را از استخوان باز كنند .

مسحقونيا

(
mashaquni
) ا . پ . كف آبگينه .

مسحل

(
meshal
) ا . ع . تيشه . و سوهان . و زبان . و زبان خطيب . و لگام . و كام لگام . و خطيب بليغ . و خر كره . و گور خر . و دو حلقهء طرفين دهانهء لگام . و جانب ريش . و پايين رخسار تا مقدم ريش . و جلاد كه حدود را برپا كند . و ساقى شادمان . و پرويزن . و دهانهء توشه‌دان . و ماهر در قرآن مجيد . و جامهء پاكيزه از پنبه . و دلاورى كه تنها كار كند . و ناودان سخت رانندهء آب . و ارادهء صادق و جازم . و ريسمان يك تاه تافته . و باران بسيار . و كرانهء رخسار مرد . و گمراهى و غى . يق : ركب مسحله : يعنى تبعيت گمراهى خود كرد و نه ايستاد از آن . و ركب الخطيب مسحله : يعنى پيروى كرد گمراهى خود را . و نيز مسحل : نام مردى . و نام اسبى . و نام جنى كه عاشق اعشى بود .

مسحل

(
meshal
) ص . ع . رجل مسحل : مرد در نهايت جود و سخاوت .

مسحل

(
moshal
) ا . ع . ريسمان يك تاب داده خلاف مبرم .

مسحلان

(
meshal ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو حلقهء دو طرف دهانهء لگام . و دو كرانهء ريش . و دو پائين رخسار تا مقدم ريش .

مسحلان

(
moshal n
) و

مسحلانى

(
moshal niyy
) ص . ع . شاب مسحلان : جوان دراز بالا و جوان فروهشته موى تنك موى جاى جاى سترده . و كذلك : شاب مسحلانى .

مسحن

(
moshen
) و

مسحنة

(
moshenat
) ا . ع . نيكو حال . يق : جاء الفرس مسحنا . و المؤنث بالتاء .

مسحنة

(
meshanat
) ا . ع . تيشهء سنك‌شكن . و سنك بوى خوش‌ساى .

مسحنفر

(
moshanfer
) ص . ع . تيزرونده . و راه راست . و باران بسيار . و خطيب كه سخن وى فراخ باشد .

مسحنفر

(
moshanfer
) ا . ع . مرد حاذق و دانا . و شهر فراخ . و راه مستقيم .

مسحنكك

(
moshankak
) و (
moshankek
) ص . ع . شعر مسحنكك : موى سخت سياه . و كذلك : شعر مسحنكك .

مسحوب

(
mashub
) ص . ع . كشيده . و بر زمين كشيده .

مسحوت

(
mashut
) ص . ع . مسحوت الجوف : فراخ شكم . و آنكه سير نشود . و آنكه بيشتر به تخمه مبتلا گردد . و مال مسحوت : مال بريده و از بيخ بركنده شده .

مسحور

(
mashur
) ص . ع . سحر زده . و طعام تباه شده . و جاى ويران و تباه از بسيارى باران و يا از كمى گياه . و برگردانيده شدهء از حق .

مسحوط

(
mashut
) ا . ع . هر شراب آب آميخته .

مسحوف

(
mashuf
) ص . ع . مرد مسلول .

مسحوق

(
mashuq
) ص . ع . كوفته شده . و سوده شده .

مسحوق

(
mashuq
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - سوده شدهء از هر چيزى .

مسحوقونيا

(
mashuquni
) ا . پ . كف آبگينه .

مسحول

(
mashul
) ص . ع . حقير كوچك . و جاى برابر و فراخ . و رسن يك تاب داده .

مسحول

(
mashul
) ا . ع . نام شترى .

مسخ

(
masx
) ص . ع . زشت و صورت برگردانيده ج : مسوخ .

مسخ

(
masx
) م . ع . مسخه مسخا ( از باب فتح ) : برگردانيد صورت آن را و بدتر كرد . و مسخه الله قردا : برگردانيد خدا او را به صورت ميمون . و مسخ الناقة : لاغر گردانيد آن ماده شتر را و پشت ريش كرد و رنجانيد آن را . و مسخ الكاتب : تصحيف كرد كاتب و برگردانيد معنى را در كتاب خود . و مسخ طعمه : بدمزه ساخت آن را .

مسخ

(
masx
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - برگشتگى صورت به صورتى بدتر از صورت نخستين . و بد شكل و زشت و قبيح صورت . و مسخ شدن : تبديل صورت شدن . و مسخ كردن : تبديل صورت كردن .

مسخاة

(
mesx t
) ا . ع . فروزينه و آتش كاو .

مسخد

(
mosaxxad
) ا . ع . مرد بسته خاطر . و زرد رنك گران جسم آماسيده روى . يق : اصبح فلان مسخدا .

مسخر

(
masxar
) م . ع . سخر سخرا و سخرا و سخرا و سخرا و سخرة و مسخرا . ر . سخر (
saxr
) و (
saxar
) و (
soxr
) و (
soxor
) .

مسخر

(
mosaxxar
) ص . ع . مطيع و منقاد و فرمانبردار .

مسخر

(
mosaxxar
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - رام و فرمانبردار و مطيع و منقاد . و مغلوب . و مفتوح . و مسخر كردن : مفتوح . و مغلوب شدن . و مسخر كردن : مفتوح كردن و غالب شدن و ظفر يافتن و پيروز شدن .

مسخر

(
mosaxxer
) ص . ع . آنكه مطيع و منقاد مىكند . و آنكه تكليف مىكند