تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3260

مساهمون:

ص٣٢٦٠
شئ مرصص : چيز بار زين گرفته و قلعى نموده .

مرصع

(
morse '
) ا . ع . خرمابن بچه‌دار . ج : مراصع .

مرصع

(
morassa '
) ص . ع . در نشاندهء بجواهر . و تاج مرصع : تاج در نشاندهء بجواهر . و سيف مرصع : شمشير در نشاندهء بجواهر . و فرس مرصع الثنن : اسبى كه مويهاى تند پاشهء وى درهم باشد .

مرصع

(
morassa '
) ص . پ . ماخوذ از تازى - جواهرنشان و هر چيزى كه در آن جواهرات را بزر نشانده باشند . و باصطلاح عروض نظم و يا نثرى كه هر لفظ از آن بالفظ مقابل خود هم‌وزن و هم‌سجع باشد . و شمشير مرصع : شمشيرى كه دسته و نيام آن جواهرنشان باشد .

مرصع

(
morasse '
) ص . ع . منظم كننده و ترتيب دهنده . و آنكه در تاج و جز آن زر و جواهرات و سنگهاى قيمتى نصب مىكند .

مرصع‌زبان

(
morassa ' - zeb n
) ص . پ . كسى كه داراى سخن زيبا و خوش آيند مىباشد .

مرصع‌خوانى

(
morassa ' - x ni
) واو معدوله ا . پ . گفتار آراسته . و سخن نيك مرتب كرده شده . و نقل و قصه و حكايت .

مرصع‌كار

(
morassa ' - k r
) ص . پ . كسى كه جواهر و سنگهاى قيمتى به روى چيزى نصب مىكند . و حكاك .

مرصع‌كارى

(
morassa ' - k ri
) ا . پ . شغل مرصع‌كار و جواهرنشانى .

مرصعينه

(
morassa'ine
) ص . پ . جواهر نشانيده شده و ترصيع شده .

مرصق

(
morsaq
) ص . ع . جوز مرصق : گردكانى كه مغزش بدشوارى بيرون آيد .

مرصن

(
mersan
) ا . ع . آهنى كه بدان ستور را داغ كنند .

مرصود

(
marsud
) ص . ع . ارض مرسود : زمين يك دفعه باران رسيده .

مرصود

(
marsud
) و

مرصوده

(
marsude
) ص . پ . مأخوذ از تازى - چشم داشته شده . و از رصد معلوم كرده شده . و كواكب مرصوده : يكهزار و بيست و پنج ستارهء ثابت كه علماى هيئت از روى قواعد رصد آنها را معين كرده‌اند و چهل و هشت صورت فلكى مركب از آنها مىباشد و دوازده صورت از آن چهل و هشت عبارتند از بروج دوازده‌گانه و در منطقة البروج واقع‌اند . و بيست و يك صورت در جانب شمال منطقة - البروج و پانزده صورت در جانب جنوب آن .

مرصوص

(
marsus
) ص . ع . بنيان مرصوص : بنياد استوار .

مرصوصة

(
marsusat
) ا . ع . چاه به ارزيز برآورده .

مرصوصه

(
marsuse
) ص . پ . مأخوذ از تازى - محكم و استوار .

مرصوف

(
marsuf
) و

مرصوفة

(
marsufat
) ص . ع . سنگهاى به روى هم برنهاده .

مرصوفة

(
marsufat
) ا . ع . زن خرد فرج كه مرد نتواند با آن جماع كند . و زن تنك فرج .

مرصون

(
marsun
) ص . ع . ساعد مرصون . ساعد سوزن زدهء نيل بر آن پاشيده و خال كوبيده .

مرض

(
marz
) ا . ع . بيمارى قلب . ج : امراض . و شك و نفاق . و فتور و نقصان . و ظلمت و تاريكى .

مرض

(
marz
) ا . ع . مرض مرضا ( از باب نصر ) : بيمار شد و پراكنده و مضطرب خاطر گرديد .

مرض

(
maraz
) ا . ع . بيمارى و پراكندگى مزاج پس از صحت و سلامتى . ج : امراض . و شك و فتور و نفاق . و دورنگى . و رنج و آزار . و ظلمت و تاريكى . و زيان و نقصان .

مرض

(
maraz
) م . ع . مرض مرضا ( از باب سمع ) : بيمار شد . و پراكنده و مضطرب خاطر گرديد . و مرضت العين : سست و ضعيف گشت چشم از جد و جهد بسيار .

مرض

(
maraz
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيمارى و رنج و درد و دردمندى . و مرض اصلى يا مرض جبلى و يا مرض ذاتى : بيمارى طبيعى . و مرض زهره : زردى و يرقان . و مرض ساقط : بيمارى صرع . و مرض عارض : بيمارى عارضى . و مرض موت : بيمارى كه شخص در آن از اين عالم بدرود كند .

مرض

(
marez
) ص . ع . بيمار و بيمار دل . ج : مراض .

مرضا

(
marz
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيماران . و مرضاى امت : مردمان عاجز و ناتوان .

مرضاة

(
marz t
) م . ع . رضى رضى و مرضاة . ر . رضوان (
rezv n
) و (
rozv n
) .

مرضاح

(
merz h
) و

مرضاخ

(
merz x
) ا . ع . سنگى كه بدان سفال خرما را ريز كنند .

مرضافة

(
merz fat
) ا . ع . سنگ تفسيده‌اى كه بدان شير را جوش آرند .

مرضة

(
marezat
) ص . ع . مؤنث مرض

مرضة

(
merazzat
) و (
morezzat
)